Op deze pagina
Waarom alle bussen door Fira rijden
Fira is de hoofdplaats van Santorini en ligt op de oostelijke rand van de caldera, de ingestorte vulkaankrater die het eiland zijn halvemaanvorm geeft. Van de rand kijk je ongeveer 220 meter omlaag naar de oude haven en over het water naar het zwarte vulkaaneilandje Nea Kameni. In de gemeenschap wonen 1.516 mensen volgens de telling van 2021; op een zomerdag lopen er veel meer mensen op straat.
Het uitzicht van de calderarand heb je ook in Imerovigli, en daar vaak rustiger. Wat Fira bijzonder maakt, is het vervoer. Vanaf het busstation in Fira lopen de lijnen naar de luchthaven, naar de veerhaven Athinios, naar Kamari en Perissa aan de oostkust, naar het hooggelegen Pyrgos en naar de opgraving bij Akrotiri. Bijna elke lijn op het eiland loopt via Fira. Reis je zonder huurauto langs de Griekse bestemmingen, dan rijd je van de ene naar de andere plaats daarom meestal met een overstap in Fira.
De luchthaven bij Monolithos ligt ongeveer 6 km naar het zuidoosten, de veerhaven Athinios ongeveer 8 km naar het zuidwesten. Verwar die haven niet met de oude haven onder het dorp: daar komen geen veerboten aan, alleen de bootjes van cruiseschepen en excursies.
Fira (Φηρά) en Thira zijn dezelfde naam: Fira is een andere uitspraak van Thira, de oude naam van het eiland. Op kaarten en bordjes in Griekenland zie je Fira daarom ook als Thera of Thira. Thira is daarnaast de naam van de gemeente en van het antieke Oud-Thera op de berg Mesa Vouno. De plaats zelf heet in het Nederlands gewoon Fira.
Van de oude haven omhoog: kabelbaan, treden of muildier
Onder Fira is geen natuurlijke aanlegplaats, alleen een smalle steiger aan de voet van de klif: Mesa Gialos, de oude haven. Cruiseschepen liggen voor de kust en zetten passagiers daar met sloepen af. Daarna moet je 220 meter omhoog, en dat kan op drie manieren.
Het zigzaggende voetpad met zijn treden is de oudste. Het getal 588 treden komt het vaakst voor, maar het is niet officieel vastgelegd en andere bronnen houden het op ongeveer 600. Wel duidelijk is dat de klim te voet een uur tot anderhalf uur kost en dat je het pad deelt met de muildieren die er nog steeds lopen. Met de kabelbaan ben je in drie tot vijf minuten boven. Die kabelbaan werd betaald uit een schenking van de reder Evangelos Nomikos, via de stichting op naam van hem en zijn vrouw Loula, en werd in 1982 opgeleverd door de Oostenrijkse bouwer Doppelmayr. De gemeente Thira bezit en exploiteert hem; de cabines nemen zes passagiers mee en samen vervoeren ze tot 1.200 mensen per uur.
Liggen er twee grote cruiseschepen in de baai, dan komen er meer mensen aan de steiger dan die 1.200 per uur, en staat er een rij, boven of beneden. Een deel van de kaartopbrengst gaat naar de gemeenschappen op het eiland en naar de muildrijvers, omdat de kabelbaan hun werk grotendeels overnam.
De fresco's uit Akrotiri staan hier, niet bij de opgraving
In Fira staan twee archeologische musea. Het Museum van het prehistorische Thera, bij de zuidoostkant van de kathedraal, toont de vondsten uit de bronstijdstad bij Akrotiri: aardewerk, Cycladische beeldjes, sieraden en de wandschilderingen die de uitbarsting onder de as bewaarde, waaronder de apen en de vrouwen uit het Huis van de Dames. Dat is handig om te weten voor je bezoek: op de opgraving zelf zie je de straten en de huizen, de wandschilderingen staan in Fira.
Het Archeologisch Museum van Thera, bij het bovenstation van de kabelbaan, gaat over de latere periodes: het Thera van na de uitbarsting, met Griekse en Romeinse vondsten. Omdat Akrotiri plotseling onder de as verdween, herkennen sommigen er het verhaal van Atlantis in. Dat is een interpretatie en geen vondst; het museum presenteert het ook niet zo.
De kathedraal van Ypapanti die boven het dorp uitkomt, is zelf jong. De vorige kerk op die plek ging verloren in de aardbeving van Amorgos in 1956, die een groot deel van de bebouwing op de calderarand verwoestte. Veel van wat er in Fira wit en gewelfd staat, is dus herbouwd na dat jaar.
Is Fira een goede basis?
Fira heeft de meeste winkels, restaurants en bars van Santorini, en het meeste verkeer van mensen die er maar een paar uur zijn. Dat is praktisch en luidruchtig tegelijk. Logeer je er, dan heb je het busstation, de supermarkten, de apotheek en de musea op loopafstand en kom je zonder auto overal. Daar staat drukte in de nauwe straatjes tegenover, ongeveer tussen tien uur 's ochtends en het eind van de middag, en uitgaansgeluid in het centrum.
Wil je de calderarand zonder die drukte, dan kun je een paar kilometer noordelijker gaan zitten in Imerovigli of in Oia; je bent dan nog steeds in een halfuur in Fira. Wil je een strand voor de deur, dan zit je beter aan de oostkust, want Fira heeft geen strand: de klif loopt recht in de zee. De vraag is dus vooral wat je basis moet doen. Op een ander busvriendelijk eiland als Naxos speelt die afweging ook, maar op Santorini komt het erop aan omdat alle lijnen echt door één punt lopen.
Veelgestelde vragen
Is Fira of Oia de betere basis op Santorini?
Dat hangt af van hoe je je verplaatst. In Fira zit je op het busknooppunt, met de musea, de winkels en de verbinding naar de luchthaven en de veerhaven om de hoek; dat is de praktische keuze als je geen auto huurt. Oia ligt ongeveer 11 km verderop aan de noordpunt, is rustiger buiten de zonsonderganguren en duurder, en voor elke rit ben je eerst een halfuur bus kwijt richting Fira. Maak je veel dagtrips, dan is Fira handiger; blijf je vooral zitten voor het uitzicht, dan weegt dat minder.
Hoe kom je van een cruiseschip omhoog naar Fira?
Cruiseschepen ankeren in de caldera en brengen passagiers met sloepen naar Mesa Gialos, de oude haven onder het dorp. Vanaf de steiger ga je omhoog met de kabelbaan (drie tot vijf minuten, tot 1.200 personen per uur), over het geplaveide voetpad met zijn bijna zeshonderd treden, of op een muildier. Liggen er twee of meer schepen in de baai, dan kan de kabelbaan dat niet allemaal tegelijk aan: reken op wachttijd, en houd die apart van de tijd waarop je weer aan boord moet zijn. Te voet omhoog kost een uur tot anderhalf uur en is in de volle zon zwaar.
Bronnen
- Fira (Wikipedia, Engels) · Het inwonertal uit de telling van 2021, de bestuurlijke status, de ligging op de calderarand, de herkomst van de naam uit Thira, de twee musea en de kathedraal na de aardbeving van 1956 · geraadpleegd 4 oktober 2026
- Santorini Cable Car (Wikipedia, Engels) · De schenking van Evangelos Nomikos, de oplevering in 1982 door Doppelmayr, het hoogteverschil van 220 m, de ritduur, de capaciteit van 1.200 personen per uur, het eigendom bij de gemeente Thira en de verdeling van de opbrengst · geraadpleegd 4 oktober 2026
- Museum of Prehistoric Thera (Wikipedia, Engels) · Bevestigt dat de vondsten en wandschilderingen uit Akrotiri in Fira worden tentoongesteld · geraadpleegd 4 oktober 2026
- Santorini View, luchthaven en havens · De afstanden van Fira naar de luchthaven bij Monolithos en naar de veerhaven Athinios · geraadpleegd 4 oktober 2026