Pyrgos

Waarom Pyrgos in het binnenland ligt

Het bekende deel van Santorini staat aan de rand van de caldera, met het uitzicht als bestaansreden. Pyrgos ligt juist in het binnenland, om een heuvel heen, en de oudste huizen kijken niet naar het water maar naar de poort en de kerk bovenin. De naam verklaart dat: πύργος, pyrgos, betekent toren.

Het had met piraten te maken. Wie zich tegen een landing moest verdedigen, bouwde hoog en dicht op elkaar in plaats van aan de kust. Pyrgos was een van de vijf versterkte nederzettingen van het eiland, naast die bij Oia, Akrotiri, Emborio en Skaros. Op veel Griekse eilanden ligt het oude dorp landinwaarts; je ziet het bij meer Griekse bestemmingen.

Dat merk je lopend. De straten zijn smal, lopen in bochten omhoog en komen regelmatig uit op een trap. Boven ligt de Kasteli, met vroeger één ingang, de kastelopoorta, waarboven een opening zat om kokende olie naar beneden te gooien.

Bestuurszetel tot 1914, kasteel verwoest in 1956

Pyrgos was ook het bestuurlijke midden van het eiland. Van 1835 tot 1914 was het de zetel van de gemeente Kallistis, en daar komt de volledige naam Pyrgos Kallistis vandaan. In de achttiende eeuw, onder Ottomaans bestuur, kwam hier de eerste school van Thira. Plaatselijke notabelen zetten die op met de abt van het klooster Profitis Ilias op de berg erachter, een van de belangrijkste kloosters van de Cycladen.

De aardbeving van 9 juli 1956, met het epicentrum bij Amorgos, trof het kasteel zwaar; wat half overeind bleef staan werd daarna door het leger opgeblazen. Op Santorini kostte die beving 53 mensen het leven. Waarom deze zone zo actief is, staat bij aardbevingen in Griekenland.

Kerken zijn er veel: in 2005 werden in het gebied rond Pyrgos 49 kerken en kapellen geteld. In de Kasteli staat de Theotokaki, waarvan de bouw in de tiende eeuw wordt geplaatst. Vanuit de kerk van de Intrede van de Moeder Gods, gebouwd in 1660 en 1661, trekt op Goede Vrijdag de epitafiosprocessie door het dorp, met vuurtjes in blikken langs de route.

Welke Pyrgos je zoekt

Omdat pyrgos gewoon toren betekent, komt de naam in Griekenland vaker voor. Dit dorp op Santorini is er één. De andere plaats die veel wordt gezocht is Pyrgos in Elis, op de Peloponnesos: een stad in een vlakte op zo'n 4 km van de Ionische Zee, met 26.052 inwoners in 2021 en 45.365 in de hele gemeente, en hoofdplaats van de regionale eenheid Elis.

Die Pyrgos is een provinciestad met de haven Katakolo in de buurt en Olympia op 16 km naar het oosten; wie daar komt, is bijna altijd op weg naar de opgraving. Pyrgos op Santorini bezoek je in een halve ochtend. Op de kaart van Griekenland zie je het verschil: het eiland ligt zuidoostelijk in de Egeïsche Zee, Elis aan de westkant van het vasteland.

Uitzicht, strand en lopen

Pyrgos ligt hoog, en bij helder weer zie je er in bijna alle richtingen iets: de velden van het binnenland, de oostkust bij Kamari en over de rand heen een streep zee. Het uitzicht reikt verder dan in de calderadorpen, maar je kijkt niet uit op de steile wand met de huizen eraan, zoals bij Imerovigli.

Er is geen strand, dus voor zwemmen rijd je naar de oostkust of naar Perissa. Het dorp loopt steil, dus goede schoenen helpen meer dan een auto, en parkeren doe je onderaan. Rond zonsondergang verzamelt de drukte zich bij de calderarand; hier is het dan juist stil.

Veelgestelde vragen