Aegina

Een uur varen van Piraeus, met drie aanlegplaatsen op het eiland

Aegina is een Grieks eiland in de Saronische Golf en hoort bij de Saronische eilanden, de eilandgroep die het dichtst bij Athene ligt. Het eiland ligt ongeveer 27 km van de stad en je komt er via Piraeus: Saronic Ferries geeft voor die overtocht 1 uur en 10 minuten op, met kaartjes vanaf 12 euro enkele reis, en Visit Greece noemt daarnaast een snelle verbinding van 45 minuten (beide bekeken in oktober 2026). Van alle Griekse bestemmingen is dit een van de kortste overtochten naar een eiland.

Aegina heeft meer dan één plek om aan te komen. De hoofdhaven ligt bij de stad Aegina op de noordwestpunt, Souvala aan de noordkust en Agia Marina aan de oostkant. Met ruim tachtig vierkante kilometer is dit na Salamis het grootste eiland van de groep, en tussen de havens liggen kilometers weg. Kijk daarom op je ticket welke haven er staat voordat je een verblijf aan de andere kant van het eiland kiest.

Bron: Greeka, dorpen en stranden van Aegina

Zilveren munten, een eigen vloot en twee jaar als hoofdstad

Aegina was lang geen bijzaak van Athene maar een concurrent. Rond 700 voor Christus sloegen de Aegineten zilveren munten met een zeeschildpad erop. Engelstalige bronnen noemen dat de eerste muntslag van een stadstaat in Europa; Griekse bronnen houden het op de eerste zilveren munten in de Griekse wereld. Het eiland leefde van de handel over zee, en eigen munten horen bij die handel.

Die positie botste op Athene. De oorlog tussen de twee steden wordt gedateerd van 488 tot 481 voor Christus, en bij de zeeslag bij Salamis in 480 voor Christus kregen de Aegineten de prijs voor de dapperste inzet toegekend. Een halve eeuw later, in 431 voor Christus, verdreef Athene de bevolking van het eiland en vestigde er een cleruchie, een nederzetting van Atheense kolonisten. Daarmee eindigde de zelfstandigheid van Aegina.

Veel later kreeg het eiland opnieuw een bestuurlijke rol: van 1827 tot 1829 was Aegina de eerste hoofdstad van het onafhankelijke Griekenland. Visit Greece houdt het op 1828, het jaar waarin gouverneur Ioannis Kapodistrias het bestuur hier vestigde; de gemeente draagt zijn naam nog in een stedennetwerk.

De tempel van Aphaia staat er nog, de beelden staan in München

De tempel van Aphaia ligt op een top van ongeveer 160 meter aan de oostkant van het eiland, 13 km over de weg vanaf de hoofdhaven. De tempel is Dorisch en had zuilen rondom: zes aan de korte zijden en twaalf aan de lange. Over de datering lopen de voorstellen uiteen van 510 tot 470 voor Christus, met ongeveer 500 voor Christus als veelgenoemde uitkomst; een oudere tempel op dezelfde plek ging rond 510 voor Christus door brand verloren.

Je komt de plek ook tegen als tempel van Athena Aphaia. De godin die hier werd vereerd is Aphaia, en zij had haar cultus alleen op deze plaats; latere overlevering stelt haar gelijk aan een Kretenzische godheid die door Artemis onsterfelijk zou zijn gemaakt. Die gelijkstelling is uitleg van latere auteurs en niet de oorspronkelijke cultus.

De beelden uit de twee geveldriehoeken staan niet meer bij de tempel. Ze werden in 1812 verkocht aan de Beierse kroonprins, de latere koning Ludwig I, in Rome aangevuld door beeldhouwer Bertel Thorvaldsen en in 1827 opgesteld in de Glyptothek in München, waar ze nog staan. Bij de tempel zelf zijn alleen de architectuur en het uitzicht te zien.

Op loopafstand van de kade ligt wel iets ouds: de vindplaats Kolona op de noordwestpunt bij de stad, met resten van een tempel van Apollo en woonlagen uit de prehistorie. Wie maar één dag heeft en bij de haven blijft, kan Kolona lopend bereiken; voor de tempel van Aphaia is vervoer nodig.

De pistachenoot van Aegina en zijn beschermde naam

De pistachenoot is het bekendste product van het eiland. Op 1 juli 1996 nam de Europese Commissie Φιστίκι Αίγινας, pistachenoot van Aegina, op in het register van beschermde oorsprongsbenamingen. Zo'n beschermde oorsprongsbenaming, afgekort BOB en in het Engels PDO, bindt de naam aan het gebied waar het product groeit: noten die hier alleen zijn verpakt mogen zo niet heten. In dezelfde verordening staat Φιστίκι Μεγάρων, de pistachenoot van Megara op het vasteland, met dezelfde bescherming.

De teelt zelf is jong. Griekse bronnen noemen 1896 als het jaar waarin de arts Nikolaos Peropoulos de pistacheboom op het eiland invoerde. Het eiland heeft geen rivieren, alleen beken die in de zomer droogvallen, en de pistacheboom verdraagt droogte en warmte. Dezelfde bronnen komen op 29.000 stremmata aanplant, ongeveer 2.900 hectare, en een oogst van zo'n 2.700 ton per jaar. Die 2.900 hectare is bijna 29 km², op een eiland van ruim tachtig vierkante kilometer; een groot deel van het binnenland bestaat uit lage boomgaarden.

Rond de oogst houdt de gemeente in september het Fistiki Fest, in 2026 de zeventiende editie.

Bedevaart naar Agios Nektarios, en een verlaten dorp in het binnenland

Een deel van de bezoekers komt niet voor de zee. Nektarios van Aegina (1846 tot 1920) stichtte in 1904 op het eiland een vrouwenklooster, gewijd aan de Heilige Drie-eenheid, en woonde er zijn laatste jaren. In 1953 werden zijn resten opgegraven en op 20 april 1961 verklaarde patriarch Athenagoras I hem heilig. Zijn feestdag is 9 november. Het klooster is een bedevaartsoord voor gelovigen die om genezing vragen; naast het oude kloostergebouw staat een veel grotere, moderne kerk.

Daardoor komen er ook buiten het strandseizoen bezoekers naar het eiland. Bedevaart en toerisme komen ook samen op Tinos in de Cycladen; Aegina is vanuit Athene wel op één dag te doen.

In het binnenland ligt Palaiochora, de plaats waar de eilandbewoners volgens Griekse bronnen in de tiende eeuw naartoe trokken om uit het zicht van piraten te komen. Het dorp is verlaten; wat er staat zijn de kerkjes en kapellen op de heuvel.

Agia Marina, Perdika en het seizoen aan zee

Lange zandstranden heeft Aegina niet; de stranden zijn klein en over de kust verdeeld. Agia Marina op ongeveer 12 km van de stad is het dorp met de meeste voorzieningen en een ingericht strand, Marathonas op 4,5 km heeft ondiep water en Souvala op 7,5 km combineert strand met bronnen met mineraalwater. Vanaf Perdika, op zo'n 10 km aan de zuidkant, varen in de zomer bootjes naar het eilandje Moni ertegenover. Op de weg naar de tempel ligt Mesagros, een binnenlanddorp met een lange traditie in aardewerk.

Het weer op Aegina volgt het patroon van de Saronische Golf en Attica: warme, droge zomers en een winterhalfjaar waarin de regen valt. Voor Aegina zelf hebben we geen eigen klimaatcijfers over een reeks van jaren gevonden; wat apps onder weer Aegina laten zien, komt van modellen en van weerstations in de ruimere regio. Juli en augustus zijn het warmst en het drukst, mei, juni en september milder en rustiger, en in de winter blijven vooral de ruim twaalfduizend bewoners over.

Een vakantie op Aegina past bij wie het eiland met Athene wil combineren en genoeg vindt in korte afstanden, een tempel, een klooster en kleine stranden. Wie een autovrij havendorp zoekt, zit beter op Hydra; wie pijnbos tot aan het water wil, op Poros; wie vooral rust zoekt, op het kleine Angistri ernaast. Zoek je een groot eiland dicht bij het vasteland met ruimte voor een rondreis, dan komt Evia eerder in beeld.

Veelgestelde vragen