Op deze pagina
Het eiland waar je met een brug naartoe rijdt
Evia ligt in de Egeïsche Zee, strak langs de oostkust van het vasteland. Binnen de Griekse bestemmingen is het eiland Evia een buitenbeentje: op een kaart van Griekenland moet je inzoomen om te zien dat het echt los ligt, want bij de hoofdplaats Chalkida is de zeestraat Euripus nog maar 40 meter breed. Met 3.684 km² is dit na Kreta het grootste eiland van het land; Kreta is wel ruim twee keer zo groot. Engelstalige kaarten en boekingssites schrijven Evia Greece of de klassieke naam Euboea.
Je komt er over de weg of met de boot. Vanaf Athene rijd je de snelweg noordwaarts en gaat bij Chalkida het eiland op, over de tuibrug uit 1993 of over de oudere schuifbrug uit 1962 die naar Thebe wijst. De voorstadstrein uit Athene stopt net voor het water, bij het station van Chalkida. Een luchthaven heeft Evia niet: wie vliegt, landt in Athene en reist over land verder. Rijd je met de eigen auto door Griekenland, dan is dit een van de weinige Griekse eilanden die je zonder boot bereikt.
Wie niet de hele lengte van het eiland wil afleggen, neemt wel een veerboot. Olympian Ferries vaart van Rafina, oostelijk van Athene, naar Marmari in het zuiden; Edipsos Ferries onderhoudt een dagelijkse verbinding van Arkitsa naar Loutra Edipsou in het noorden. We controleerden die twee routes op 3 oktober 2026 bij de rederijen zelf; vertrektijden en frequentie wisselen per seizoen.
Drie delen in één eiland: noord, midden en zuid
Evia is ongeveer 180 km lang en op het smalste punt maar 6 km breed. Van Chalkida naar Karystos in het uiterste zuiden is het 129 km over bergwegen, en naar de noordpunt rijd je net zo lang. Geografie en natuur verdelen het eiland in drie stukken: een vruchtbaar, bosrijk noorden, een bergachtig midden waar de landbouw tot de kustvlakten beperkt blijft, en een kaal, droog zuiden.
Voor een vakantie op Evia begin je daarom bij de vraag in welk deel je wilt zitten, en pas daarna bij een plaats of een hotel. De route erheen hangt daar meteen aan vast: de brug bij Chalkida brengt je in het midden, de boot uit Rafina in het zuiden en de boot uit Arkitsa in het noorden. Een rondrit van de ene hoek naar de andere kost een paar dagen rijden, dus de meeste bezoekers houden het bij één deel.
| Deel van het eiland | Hoe je binnenkomt | Plaatsen | Past bij |
|---|---|---|---|
| Noorden | Veerboot Arkitsa naar Loutra Edipsou | Loutra Edipsou, Pefki, Artemisio | Thermale bronnen, bos en water, rust |
| Midden | Brug of trein bij Chalkida | Chalkida, Eretria, de Dirfys | Antieke resten en bergwandelingen |
| Zuiden | Veerboot Rafina naar Marmari | Marmari, Karystos, Styra | Wind, de berg Ochi, de drakospita |
Drie bezienswaardigheden op Evia die je elders niet zo vindt
Evia heeft geen wereldberoemde monumenten. Drie dingen kom je elders in Griekenland niet zo tegen: de opgravingen bij Eretria, de omkerende stroming bij Chalkida en de drakospita in het zuiden. De eerste twee zijn grondig onderzocht, over de derde is nog weinig uitgemaakt.
Antiek Eretria en het onderzoek bij Amarynthos
In Eretria, aan de zuidkust van het middendeel, graaft de Zwitserse School voor Archeologie in Griekenland al sinds 1964; het is het enige permanente Zwitserse opgravingsproject buiten Zwitserland. Blootgelegd zijn onder meer het heiligdom van Apollo Daphnephoros uit de achtste eeuw v.Chr., met votiefgaven en sporen van dieroffers, het heiligdom van Athena op de akropolis met duizenden votiefvazen en terracottabeeldjes, een Romeins badencomplex en een gymnasion met twee binnenhoven. De tempel van Apollo werd in 490 v.Chr. door de Perzen verwoest.
Bij Amarynthos loopt tussen 2021 en 2025 een survey naar het heiligdom van Artemis Amarysia en de plaats daarvan in het antieke landschap. Dit is dus geen afgesloten verhaal maar lopend onderzoek.
Chalkida en de stroming die elke zes uur omkeert
Bij Chalkida verandert het water van richting. De Euripus is op het smalste punt 40 meter breed, en de getijdenstroom draait er ongeveer elke zes uur om, met sterke stromingen en draaikolken. Vier keer per etmaal stroomt het water in de zeestraat dus de andere kant op. De schuifbrug uit 1962 ligt er precies boven, en vanaf de kade is het goed te zien.
De drakospita in het zuiden, nog altijd onverklaard
In het zuiden van Evia staan ongeveer twintig vervallen bouwwerken van enorme steenblokken zonder specie, met daken van zware platen: de drakospita of drakenhuizen (δρακόσπιτα). Het best bewaarde exemplaar staat op de berg Ochi boven Karystos. Wie ze bouwde en wanneer, is niet uitgemaakt: er is geen aanvaarde theorie over de bouwers en geen overeenstemming over de datering, en antieke teksten zwijgen erover. De eerste uitvoerige beschrijving is van H.N. Ulrichs uit 1842; de Zwitserse archeoloog Karl Reber bracht in 2010 alle bekende gebouwen in kaart. Hoor je ter plaatse dat het tempels waren, dan is dat een van de voorstellen en niet een vastgestelde uitkomst.
Het weer op Evia, en de wind in het zuiden
Het weer op Evia verschilt van noord naar zuid. Over 180 km lengte, met de Dirfys op 1.743 meter ertussen, is het noorden groener en natter dan de kale zuidpunt. Wil je het weer op Evia voor een concrete dag weten, dan is het Nationaal Observatorium van Athene het adres: dat heeft een meetstation in Chalkida met actuele waarden en een verwachting voor ruim een week, inclusief zwemcondities voor stranden in de regio.
In het zuiden waait het hard. In de gemeente Karystos staat sinds oktober 2019 het windpark Kafireas: zeven parken met 67 turbines en samen 154 MW, bij de opening het grootste van Griekenland. Wie wind hinderlijk vindt, zoekt beter een beschutte baai of het noorden op; wie zeilt of surft, heeft er juist iets aan.
Voor een meetstation op Evia zelf vonden we geen gepubliceerde klimaatnormalen over een lange reeks jaren: de tabellen die we voor Griekenland konden inzien gaan over Athene en Samos, niet over Evia. Maandgemiddelden van een ander eiland zeggen weinig over een eiland van 180 km lang, dus laten we ze hier weg. Welke bronnen we hebben nagekeken, staat bij de bronnen onderaan.
De bosbranden van 2019 en 2021
Op 3 augustus 2021 brak in het noorden van Evia een bosbrand uit die uitgroeide tot een van de grootste in de moderne Griekse geschiedenis. Volgens de snelle kartering van het Europese Copernicus-programma groeide het verbrande gebied tussen 5 en 11 augustus van 7.313 naar 50.909 hectare; ESA houdt het op ongeveer 50.000 hectare bos en landbouwgrond. Duizenden mensen werden over zee geëvacueerd. Twee jaar eerder, vanaf 13 augustus 2019, verbrandde in het midden van het eiland 2.267,9 hectare rond de dorpen Makrimalli, Kontodespoti, Stavros en Platanias, waarbij ongeveer vijfhonderd bewoners weg moesten.
De twee bosbranden op Evia worden vaak door elkaar gehaald, terwijl ze verschillende delen van het eiland troffen: 2019 het bosrijke midden, 2021 het noorden. Dat noorden geldt in oudere beschrijvingen juist als het groenste deel van Evia. Wie daar gaat wandelen, kan dus hellingen met jonge opslag en weinig schaduw tegenkomen in plaats van gesloten pijnbos. Welke hellingen zich inmiddels hoe hebben hersteld, hebben wij niet ter plaatse vastgesteld; de verbrande omtrek van 2021 is wel publiek na te kijken op de kaarten van Copernicus.
Plaatsen en bezienswaardigheden
- Eretria · Vluchtelingendorp uit 1824 aan de zuidkust van Evia, gebouwd boven op een opgegraven antieke stad.
- Chalkida · Hoofdstad van Evia aan een zeestraat van 38 meter, waar het water vier keer per dag omkeert.
Veelgestelde vragen
Waarom heet Evia ook Euboea of Negroponte?
Dat zijn namen uit verschillende tijden voor hetzelfde eiland. Euboea is de klassieke vorm, die in Engelse en wetenschappelijke teksten nog steeds wordt gebruikt; Evia is de moderne Griekse naam en staat op de wegwijzers. In de Venetiaanse en Ottomaanse tijd heette het eiland Negroponte, onder Ottomaans bestuur ook Eğriboz of Ağriboz. Zoek je in het Engels, dan kom je zowel Evia Greece als Euboea tegen; beide gaan over dezelfde plek.
Waar liggen Marmari en Pefki precies?
Marmari ligt in het zuiden en is de haven waar de veerboot uit Rafina aankomt. Vandaar rijd je door naar Karystos, de belangrijkste plaats van de zuidpunt, met het herbouwde Venetiaanse Bourtzi-fort aan het strand en, in de heuvels bij het dorp Myloi, de ruïne Castello Rosso met antieke marmergroeven ernaast. Pefki ligt aan de andere kant van het eiland, in het noorden bij Artemisio. Nederlandse reisaanbiedingen voor Evia wijzen vaak naar hotels in die hoek, zoals het Altamar Hotel in Pefki. Accommodaties beoordelen wij niet; de naam staat hier zodat je weet waar zo'n aanbieding ligt.
Is een week op Evia genoeg, en heb je een auto nodig?
Een week is genoeg voor één deel van het eiland, niet voor het hele eiland. Omdat er geen luchthaven is en de afstanden over bergwegen gaan, werkt een vakantie op Evia het best met één standplaats en dagtochten eromheen. Voor wie zelf rijdt bestaat er een wegenkaart van Evia en Skyros op 1:110.000 met twaalf wandelsuggesties, in Nederland onder meer te koop in de webwinkel van de ANWB. Wil je binnen een week vooral strand en korte afstanden, dan ligt een compacter eiland als Naxos meer voor de hand; wil je een pakketreis met een rechtstreekse vlucht, dan passen eilanden met een eigen luchthaven zoals Rhodos of Kos beter.
Kun je vanaf Evia naar andere eilanden varen?
Minder makkelijk dan vanaf eilanden die aan de grote lijnen liggen. Evia hangt vooral aan het vasteland: de verbindingen die wij bij de rederijen terugvonden, lopen naar de overkant, van Marmari naar Rafina en van Loutra Edipsou naar Arkitsa. Wie van eiland naar eiland wil, vertrekt praktischer uit Piraeus of Rafina; dezelfde rederij die op Marmari vaart, onderhoudt daarnaast bijvoorbeeld de lijn van Piraeus naar Aegina. Of er in het zomerseizoen boten vanaf Noord-Evia naar de Sporaden gaan, konden wij bij geen rederij nagaan.
Bronnen
- Wikipedia: Euboea · De oppervlakte van 3.684 km², de lengte van 180 km en de breedte van 6 tot 50 km, 204.818 inwoners (telling 2021), de Dirfys op 1.743 m, de Euripus van 40 m met de twee bruggen bij Chalkida, de driedeling van noord, midden en zuid, de ruim 50.000 verbrande hectare in 2021 en de namen Negroponte en Eğriboz · geraadpleegd 3 oktober 2026
- Wikipedia: Chalcis · De schuifbrug uit 1962 en de tuibrug uit 1993, de getijdenstroom die ongeveer elke zes uur omkeert, de 64.490 inwoners van de stad (telling 2021) en het eindpunt van de voorstadstrein uit Athene · geraadpleegd 3 oktober 2026
- ESA: Wildfires ravage Greek island of Evia · De brand vanaf 3 augustus 2021 in het noorden, de ongeveer 50.000 verbrande hectare bos en landbouwgrond en de evacuatie over zee · geraadpleegd 3 oktober 2026
- Copernicus: mobilisatie van Copernicus EMS in de mediterrane brandcrisis van 2021 · De groei van het verbrande gebied in Noord-Evia van 7.313 naar 50.909 hectare tussen 5 en 11 augustus 2021 · geraadpleegd 3 oktober 2026
- Copernicus EMS: Monitors Impact of Wildfire in Evia, Greece · De brand vanaf 13 augustus 2019 in het midden van het eiland, de 2.267,9 verbrande hectare en de evacuatie van ongeveer 500 bewoners rond Makrimalli, Kontodespoti, Stavros en Platanias · geraadpleegd 3 oktober 2026
- Zwitserse School voor Archeologie in Griekenland: over ons · De opgravingen in Eretria sinds 1964 en de status als enige permanente Zwitserse opgravingsproject buiten Zwitserland · geraadpleegd 3 oktober 2026
- Zwitserse School voor Archeologie: veldwerk in Eretria en Amarynthos · Het heiligdom van Apollo Daphnephoros, het heiligdom van Athena op de akropolis, het Romeinse badencomplex, het gymnasion met twee binnenhoven en de survey bij Amarynthos tussen 2021 en 2025 · geraadpleegd 3 oktober 2026
- Zwitserse School voor Archeologie: Eretria, inzicht in een antieke stad · De verwoesting van de tempel van Apollo door de Perzen in 490 v.Chr. · geraadpleegd 3 oktober 2026
- Wikipedia: Dragon houses · De ongeveer twintig megalithische bouwwerken in Zuid-Evia, het ontbreken van een aanvaarde datering of theorie over de bouwers, de beschrijving van H.N. Ulrichs uit 1842 en de inventarisatie van Karl Reber uit 2010 · geraadpleegd 3 oktober 2026
- Wikipedia: Karystos · De 129 km tussen Chalkida en Karystos, het herbouwde Venetiaanse Bourtzi-fort, het Castello Rosso met antieke marmergroeven bij Myloi en de aankomst vanuit Rafina via Marmari · geraadpleegd 3 oktober 2026
- Olympian Ferries: routes · De route Rafina naar Marmari met een dienstregeling per seizoen en de route Piraeus naar Aegina van dezelfde rederij · geraadpleegd 3 oktober 2026
- Edipsos Ferries · De dagelijkse verbinding tussen Arkitsa op het vasteland en de haven van Loutra Edipsou op Evia · geraadpleegd 3 oktober 2026
- meteo.gr (Nationaal Observatorium van Athene): Chalkida · Het meetstation in Chalkida met actuele waarden, de verwachting voor ruim een week en de zwemverwachting voor stranden in de regio · geraadpleegd 3 oktober 2026
- Balkan Green Energy News: Enel opent windparkcomplex Kafireas · Het windpark Kafireas in de gemeente Karystos: zeven parken, 67 turbines, 154 MW, geopend in oktober 2019 en bij de opening het grootste van Griekenland · geraadpleegd 3 oktober 2026
- ANWB webwinkel: Anavasi wegenkaart 04 Evia Island & Skyros · Het bestaan van een wegenkaart van Evia en Skyros op 1:110.000 met twaalf wandelsuggesties · geraadpleegd 3 oktober 2026
- Eliza was here: Altamar Hotel, Artemisio · De ligging van het Altamar Hotel bij Pefki en Artemisio in Noord-Evia · geraadpleegd 3 oktober 2026