Op deze pagina
Een nauwe baai aan de punt van het Argolische schiereiland
Porto Cheli ligt op de zuidoostelijke punt van Argolis, het schiereiland dat de Peloponnesos aan de Egeïsche kant afsluit. De plaats hoort bestuurlijk bij de gemeente Ermionida, die in 2011 uit Ermioni en Kranidi is samengevoegd en haar gemeentehuis in Kranidi heeft, 7 km landinwaarts. In Engelse en Nederlandse bronnen staat de naam ook als Porto Heli: Porto Heli, Greece en Porto Heli in Griekenland verwijzen dus naar deze plaats, niet naar een tweede bestemming.
De baai is een brede waterkom met een smalle doorgang naar zee. Daardoor staat er binnen weinig golfslag, ook als het buiten waait. Spetses ligt 6 km noordelijker over water, en er varen boten naar Spetses, Hydra, Poros, Ermioni en Piraeus. Over de weg kom je er via Nafplion, ongeveer 40 km noordwestelijker, en vanuit Athene via de oversteek bij het Kanaal van Korinthe.
Halieis: de oude havenstad aan deze baai
Aan de rand van de baai lag Halieis, een havenstad van de Hermionis waarvan de naam op de vissers teruggaat. De plek was al vanaf de protogeometrische tijd bewoond. Volgens de overlevering vluchtten inwoners van Tiryns hierheen nadat Argos hen uit hun eigen stad had verdreven, en in de 4e eeuw v.Chr. sloeg de stad munten onder de naam Tirynthioi. Een Atheense aanval in 460 v.Chr. mislukte; Sparta nam de stad voor 431 v.Chr. in, en in 424 of 423 v.Chr. werd ze bij verdrag aan Athene toegewezen. Rond het eind van de 4e eeuw v.Chr. liep ze leeg. Toen Pausanias in de 2e eeuw n.Chr. schreef, was zelfs de precieze plek niet meer bekend.
De muren van de stad hadden minstens vier poorten en zowel rechthoekige als ronde torens; tegen het midden van de 4e eeuw v.Chr. kwam daar een halfronde toren bij. Buiten de stad lag een heiligdom van Apollo, met een altaar en een stadion waarvan de twee stenen startlijnen 167 m uit elkaar liggen. De tempel ging in het midden van de 5e eeuw v.Chr. verloren, mogelijk bij Atheense aanvallen, en is nooit herbouwd. De Princeton Encyclopedia of Classical Sites plaatst dat heiligdom onder water, dus een deel van de resten ligt in de baai. Vondsten uit de opgravingen, die onder leiding van Michael H. Jameson werden uitgevoerd, zijn in het museum van Nafplion ondergebracht.
Over openingstijden, toegang of bewegwijzering van het terrein hebben we geen gecontroleerde gegevens gevonden. Ga er niet van uit dat het als ingericht museumterrein te bezoeken is, en vraag het na bij de archeologische dienst in Nafplion.
Waarom pleziervaartuigen hier blijven liggen na het seizoen
In de baai ligt een jachthaven, en die wordt veel gebruikt als overwinteringsplaats voor pleziervaartuigen. Dat komt door de smalle ingang naar zee: die houdt de golven buiten, zodat een boot ook buiten het vaarseizoen rustig ligt. In het voor- en naseizoen liggen er daardoor veel boten aan de kade.
De plaats zelf heeft geen oude bovenstad en geen archeologisch bezoek zoals Olympia; het leven draait om de kade, de boten naar de eilanden en de zomer. Koning Constantijn II hield hier tot 2022 een villa aan, die hij in dat jaar verkocht.
Inwoners, groei en bereikbaarheid
Porto Cheli groeide van 904 inwoners in 1981 via 2.133 in 2011 naar 2.603 in 2021, bijna drie keer zoveel in veertig jaar. Tot 2004 was er een eigen particulier vliegveld; dat is toen gesloten en het terrein verkocht.
Je komt er dus met de auto of over zee. Op een eiland als Ikaria ben je wel gebonden aan de veerboot of een binnenlandse vlucht. Porto Cheli is vooral handig als je op het vasteland wilt verblijven en de eilanden per boot wilt bezoeken; verwacht in de plaats zelf geen oude kern of bezoekerscentrum.
Veelgestelde vragen
Hoe kom je van Porto Cheli naar Spetses?
Over water, want Spetses ligt 6 km noordelijker en heeft geen brug. Porto Cheli heeft bootverbindingen met Spetses, en verder met Hydra, Poros, Ermioni en Piraeus. Je kunt er met de auto komen en die laten staan, want op Spetses zelf is autogebruik beperkt. Over frequentie, vaartijden en tarieven doen we geen uitspraak zonder actuele opgave van de vervoerder; controleer die voor je reisdatum.
Is het archeologische Halieis hetzelfde als Porto Cheli?
Niet helemaal. Halieis is de oude stad die aan deze baai lag en rond het eind van de 4e eeuw v.Chr. werd verlaten; Porto Cheli is de moderne plaats op en naast diezelfde plek. In de tweede eeuw n.Chr. was de oude naam al niet meer aan een bewoonde plek verbonden, en over de herkomst van de huidige plaatsnaam vonden we geen bron die we konden nagaan. Gaat een reistekst over een verzonken stad bij Porto Cheli, dan gaat die over Halieis.
Bronnen
- Porto Cheli, Wikipedia (Engels) · Ligging in zuidoost-Argolis, 2.603 inwoners in 2021 tegen 904 in 1981 en 2.133 in 2011, afstanden naar Kranidi, Nafplion en Spetses, de bootverbindingen, de jachthaven als overwinteringsplaats, het in 2004 gesloten particuliere vliegveld en de villa van Constantijn II · geraadpleegd 4 oktober 2026
- Halieis, Princeton Encyclopedia of Classical Sites (Perseus) · Bewoning vanaf de protogeometrische tijd, de vluchtelingen uit Tiryns en de munten onder de naam Tirynthioi, de Atheense aanval van 460 v.Chr., de Spartaanse inname en het verdrag van 424/423 v.Chr., de stadsmuur met vier poorten en torens, het heiligdom van Apollo onder water met altaar en stadion met startlijnen op 167 m, en de vondsten in het museum van Nafplion · geraadpleegd 4 oktober 2026
- Halieis, Wikipedia (Engels) · Halieis als havenstad van de Hermionis bij de monding van de Argolische Golf, de naam die op de vissers teruggaat, en Pausanias die de plek in de 2e eeuw n.Chr. niet meer kon aanwijzen · geraadpleegd 4 oktober 2026
- Ermionida, Wikipedia (Engels) · De samenvoeging van Ermioni en Kranidi tot de gemeente Ermionida in 2011, met Kranidi als zetel en Porto Cheli in de gemeentelijke eenheid Kranidi · geraadpleegd 4 oktober 2026