Famagusta

Venetiaanse muren en de diepste haven van het eiland

Famagusta staat aan de oostkust van Cyprus, ten oosten van de hoofdstad Nicosia. De stad heeft drie namen die je allemaal tegenkomt: Famagusta in het Nederlands en Engels, Ammochostos in het Grieks en Gazimağusa in het Turks.

De haven van Famagusta is de diepste natuurlijke haven van Cyprus. Onder de Genuezen en de Venetianen was de stad een van de rijkste handelssteden van de christelijke wereld; de Venetianen bouwden in de 15e en 16e eeuw de bastions die er nu nog staan. Binnen die muren staan de gotische kathedraal van Sint-Nicolaas, sinds de Ottomaanse verovering de Lala Mustafa Pasja-moskee, en tientallen kleinere kerken uit de handelstijd, veel ervan als ruïne. Het kasteel aan de haven heet Othellokasteel, naar het stuk van Shakespeare dat zich in een havenstad op Cyprus afspeelt.

Varosha, de badplaats die in 1974 werd afgesloten

Tussen 1970 en 1974 was de wijk Varosha de grootste toeristenplaats van het eiland: hoogbouw met hotels aan de John F. Kennedy Avenue, winkels en restaurants aan de Leonidasstraat en op de piek zo'n 39.000 inwoners op 6,19 km². Toen het Turkse leger in augustus 1974 oprukte, vluchtten de Grieks-Cypriotische bewoners en zette het leger de wijk achter een omheining. De gebouwen staan er sindsdien leeg.

Varosha is een afgesloten stadsdeel met een eigen juridische status. VN-Veiligheidsraadsresolutie 550 uit 1984 noemt pogingen om er anderen dan de oorspronkelijke bewoners te vestigen ontoelaatbaar. Op 8 oktober 2020 opende het noorden een deel van de wijk voor bezoekers: de strook van de Officers' Club tot het Golden Sands Hotel, met een stuk strand en een paar straten. De rest blijft afgesloten en over het gebied wordt nog onderhandeld. Wil je een strandvakantie met hotels die in bedrijf zijn, dan kom je in het zuiden uit bij Protaras en Ayia Napa.

Oversteken bij Deryneia, en waar je het eiland binnenkomt

Famagusta bereik je vanuit het zuiden via een doorlaatpost in de bufferzone. In het oosten zijn dat Deryneia, dat recht op Famagusta uitkomt, Pyla naar Pergamos en Agios Nikolaos naar Strovilia. Je steekt over met een geldig reisdocument; sinds 2003 mogen bewoners en bezoekers de lijn passeren, en de Groenelijnverordening van de Europese Unie uit 2004 regelt wat er mee mag.

Voor de planning telt vooral waar je aankomt. De Republiek Cyprus erkent alleen Larnaca en Paphos als legale toegangspunten tot het eiland. Vlieg je op het noorden en wil je daarna het zuiden in, dan loop je tegen problemen aan. Let bij een huurauto ook op de verzekering: verhuurders in het zuiden dekken schade in het noorden vaak niet. Controleer de voorwaarden dus voordat je oversteekt.

Een studentenstad naast de ruïnes van Salamis

De Eastern Mediterranean University, opgericht in 1979, is de grootste werkgever van de stad en trekt studenten uit Turkije en daarbuiten. De haven verwerkt nog altijd goederen. Famagusta heeft twee besturen tegelijk: een Grieks-Cypriotische burgemeester in ballingschap, die de gemeente van voor 1974 vertegenwoordigt, en een Turks-Cypriotisch stadsbestuur dat het dagelijks werk doet. Inwonertallen voor het noorden komen niet uit de volkstelling van de republiek maar uit eigen opgaven; die van 2019 kwam voor de stad op ongeveer 55.600.

Net buiten de stad liggen de ruïnes van het antieke Salamis, in de Griekse en Romeinse tijd de belangrijkste stad van Cyprus, met theater, badhuizen en zuilenrijen. Ben je in de oudheid en de middeleeuwen geïnteresseerd, dan is er in Famagusta meer te zien dan in Limassol, waar het accent op stad en strand ligt. Neem je Famagusta op in een rondrit langs de bestemmingen van het eiland, reken dan de doorlaatpost mee in je route.

Veelgestelde vragen