Op deze pagina
Een marmeren stadion in een ravijn bij Pangrati
Het Panathinaiko-stadion staat aan de Vasileos Konstantinou in de wijk Pangrati, ongeveer een kilometer van de metrostations Syntagma, Akropoli en Evangelismos. Je loopt er vanuit het centrum van Athene naartoe, langs de Nationale Tuin en het Zappeion. Het stadion ligt in een natuurlijk ravijn tussen de heuvels Agra en Ardittos, met de tribunes als trappen in de hellingen. Daardoor is de baan niet ovaal maar langgerekt, met een scherpe bocht aan het eind.
In Athene heet het Kallimarmaro, Καλλιμάρμαρο, oftewel mooi marmer. Volgens de beheerder is dit het enige stadion ter wereld dat volledig uit marmer bestaat: Pentelisch marmer uit de bergen ten noorden van de stad, hetzelfde materiaal als dat van de tempels op de Akropolis. De baan meet ongeveer 204 bij 34 meter. Op een deel van de zitbanken staan uilen in reliëf, het symbool van stadsgodin Athena, naar wie ook het feest heette waarvoor hier gelopen werd.
Welk olympisch stadion in Athene bedoel je?
Zoek je op het olympisch stadion van Athene, dan kun je twee gebouwen bedoelen. Het Panathinaiko-stadion is het stadion van 1896: hier waren de opening, de sluiting en vier van de sporten van de eerste moderne Olympische Spelen. Het olympisch stadion van 2004 staat acht kilometer noordelijker: het Spyros Louis-stadion in de voorstad Marousi, deel van het sportcomplex OAKA, gebouwd in 1982 en voor die Spelen overdekt met het witte boogdak van Santiago Calatrava. Daar waren de ceremonies, de atletiek en de voetbalfinales, en er staan ruim 69.000 stoelen.
Voor een bezoek maakt dat verschil. Het marmeren stadion is een archeologisch monument in het centrum, elke dag open en in een uur bekeken. Het stadion in Marousi is een modern voetbal- en concertstadion aan metrolijn 1, halte Eirini, waar je vooral binnenkomt als er iets te doen is.
Van antieke renbaan naar de Spelen van 1896
Op deze plek lag al in de zesde eeuw voor Christus een renbaan voor de Panathenaia, het grote stadsfeest. De staatsman Lykourgos gaf die in 330/329 voor Christus een vaste vorm met stenen zitrijen, en rond 140 tot 144 na Christus liet de Romeinse senator Herodes Atticus het geheel in marmer herbouwen, met ruimte voor naar schatting vijftigduizend mensen. Toen keizer Theodosius I aan het eind van de vierde eeuw de heidense festivals verbood, raakte het stadion in verval en verdween het grotendeels onder de grond.
De Duitse architect Ernst Ziller groef het in 1869 en 1870 op. Daarna werden hier de Zappas-Spelen van 1870 en 1875 gehouden, een Griekse voorloper van de internationale Spelen. Voor 1896 liet weldoener Georgios Averoff het naar ontwerp van Anastasios Metaxas opnieuw in marmer afwerken. In 1906 volgden de tussenliggende Spelen, in 2004 het boogschieten en de finish van de marathon. Die finish is er nog: de jaarlijkse marathon van Athene, die vertrekt in het dorp Marathon, eindigt op deze baan, en ook de olympische vlam wordt hier aan een gastland overgedragen.
Wat een bezoek kost en wat je er ziet
Een kaartje kost 12 euro en 6 euro voor studenten met studentenkaart; kinderen tot zes jaar en bezoekers met een beperking plus hun begeleider komen gratis binnen. Die tarieven gelden sinds 1 oktober 2025. Van maart tot en met oktober is het stadion open van 08.00 tot 19.00 uur, van november tot en met februari tot 17.00 uur, en het sluitingsuur is ook het laatste instapmoment. Bij de ingang krijg je een audiotour van een halfuur in elf talen, die bij de prijs zit.
Met dat kaartje mag je het veld op, door de overwelfde gang lopen waardoor de atleten binnenkwamen en op het ereschavot staan. Binnen is ook de vaste tentoonstelling met olympische posters en fakkels van 1896 tot nu. Vanaf de bovenste rijen bij vak 21 kijk je uit over de Akropolis, het Zappeion, de Nationale Tuin en de Lycabettus. Veld en zuilengang zijn volgens de beheerder toegankelijk voor bezoekers met een lichamelijke beperking.
Houd rekening met twee dingen. De baan gaat regelmatig dicht voor evenementen, trainingen en het onderhoud aan het marmer dat in 2026 begon; de tribunes blijven dan open, en de beheerder meldt het per dag op zijn nieuwspagina. En er is nauwelijks schaduw, want het marmer weerkaatst de zon: kies in de zomer de ochtend of het eind van de middag en bekijk vooraf de verwachting voor Athene. Door de Nationale Tuin sta je snel in Plaka, en een van de musea van Athene past er dezelfde dag nog bij.
Veelgestelde vragen
Mag je zelf op de baan van het Panathinaiko-stadion lopen?
Normaal wel: het kaartje geeft toegang tot het veld, en een rondje over de marmeren baan is voor veel bezoekers het leukste onderdeel. De baan gaat echter regelmatig dicht, bijvoorbeeld voor atletiekevenementen, de voorbereiding van ceremonies en de conserveringswerkzaamheden aan het marmer die in 2026 begonnen. In die periodes blijven de tribunes, de gang en de tentoonstelling toegankelijk. De beheerder kondigt zulke sluitingen aan op zijn nieuwspagina, soms maar enkele dagen vooraf.
Hoeveel mensen konden er in het stadion van 1896?
Na de verbouwing voor de Spelen van 1896 ging er ongeveer zestigduizend publiek in, tegen naar schatting vijftigduizend in de Romeinse marmeren versie. Het hoogste bezoekersaantal dateert van 1968, toen zo'n zeventigduizend mensen de Europacupfinale van AEK in het basketbal zagen. Zulke aantallen zijn nu niet aan de orde: het stadion is vooral een monument, en bij de evenementen die er nog zijn wordt een kleinere capaciteit gebruikt.
Bronnen
- Panathenaic Stadium, bezoekersinformatie van de beheerder · Openingstijden, tarieven sinds 1 oktober 2025, audiotour, toegankelijkheid, ligging en wat het kaartje omvat · geraadpleegd 4 oktober 2026
- Panathenaic Stadium, tijdlijn en nieuws van de beheerder · De bouwjaren 330/329 v.Chr. en 140-143 n.Chr., de opgraving door Ziller, 1896, 1906, 2004 en de sluitingen van de baan in 2026 · geraadpleegd 4 oktober 2026
- Panathenaic Stadium (Wikipedia, Engels) · Ligging in het ravijn tussen Agra en Ardittos, de maten van de baan, de capaciteitscijfers en het recordbezoek van 1968 · geraadpleegd 4 oktober 2026
- Olympic Stadium Athene, Spyros Louis (Wikipedia, Engels) · De gegevens van het olympisch stadion van 2004 in Marousi waarmee dit stadion verward wordt · geraadpleegd 4 oktober 2026