Op deze pagina
Vijftien zuilen op een rotspunt bijna 60 meter boven de zee
De kaap sluit het vasteland van Attica af, 70 km zuidoostelijk van Athene en 8 km zuidelijk van het stadje Lavrio. Op Engelse borden, kaarten en tickets staat de plek als Cape Sounion en het gebouw erop als Sounion temple; in het moderne Grieks heet de kaap Soúnio (Σούνιο). Wat je er ziet is één bouwwerk op een rotspunt: de tempel van Poseidon, gebouwd tussen 444 en 440 voor Christus, in de tijd dat Perikles de politiek van de stad bepaalde.
De tempel is Dorisch en gebouwd van wit marmer dat ter plaatse werd gewonnen. Van de 34 zuilen staan er nog vijftien. Ze zijn 6,10 m hoog en lopen van 1 m doorsnede aan de voet naar 79 cm aan de top. De rots onder de tempel valt bijna 60 meter naar de zee af. Hoe de onderdelen van zo'n gebouw heten en werken, staat bij de opbouw van Griekse tempels. Mogelijk kwam het ontwerp van dezelfde hand als de tempel van Hephaistos op de Agora in Athene, maar die toeschrijving is niet zeker.
Waarom de tempel juist op deze kaap staat
Sounion lag boven de zeestraat waarlangs de schepen naar de haven van Piraeus voeren. Athene haalde een groot deel van zijn graan over zee, en wie uit de Zwarte Zee of Egypte kwam, moest langs deze kaap. In het negentiende jaar van de Peloponnesische Oorlog, 413 voor Christus, versterkten de Atheners de punt met een muur om die graanaanvoer te beschermen.
Dat verklaart ook de keuze voor de god. Poseidon was de god van de zee, en een heiligdom voor hem op het laatste land vóór de open Egeïsche Zee was zichtbaar voor iedere bemanning die er langs kwam. Er stond al een ouder gebouw van tufsteen, dat vermoedelijk in 480 voor Christus door de troepen van Xerxes werd verwoest, hetzelfde jaar waarin de Perzen de Akropolis in brand staken. Het marmeren gebouw is de vervanging, ruim dertig jaar later.
Op de lagere heuvel stond ook een tempel van Athena
Sounion had twee heiligdommen, al loopt bijna niemand naar het tweede. Op een lagere heuvel iets noordelijker stond de tempel van Athena Sounias, rond 470 voor Christus gebouwd en ongebruikelijk van vorm: zuilenrijen langs de zuid- en de oostzijde, en geen langs west en noord. Daarvan rest alleen de fundering, en daardoor valt dit gebouw naast de zuilen op de klif nauwelijks op.
Dat juist Athena en Poseidon hier naast elkaar werden vereerd, past bij de mythe waarin die twee goden streden om het bezit van Attica. Op de Akropolis kreeg Athena de hoofdrol; op de uiterste punt van hetzelfde landschap kreeg Poseidon de grotere tempel.
In de basis van een van de zuilen staat de naam van Lord Byron gekerfd. Of de dichter dat zelf heeft gedaan, is niet vast te stellen. Het marmer is nu beschermd en kerven is verboden.
Hoe je er komt, en wanneer je er het beste bent
Er vaart geen veerboot naar Sounion en er loopt geen treinspoor heen. Je rijdt over de kustweg langs Glyfada en de rest van de zuidkust van Attica, of je neemt een streekbus: volgens de Griekse toeristenorganisatie rijdt KTEL Attica erheen vanaf Pedion Areos en vanaf haltes aan die zuidkust. Vertrektijden en opstapplaatsen wisselen per seizoen, dus controleer ze kort voor je reis bij KTEL zelf.
De meeste bezoekers komen in het laatste uur voor zonsondergang, omdat de kaap naar het westen open ligt en de zuilen dan van opzij licht krijgen. Kom je vooral voor de tempel zelf, dan is het midden van de dag rustiger en zie je meer van het grondplan. Reken op een halfuur tot een uur op het terrein: Sounion is een stop onderweg, geen dagbestemming. Rond de kaap ligt sinds 1974 het nationaal park Sounio van 750 hectare.
Veelgestelde vragen
Staat de tempel van Poseidon in Athene zelf?
Nee, en dat is een veelgemaakte verwisseling. In de stad Athene staat geen grote tempel voor Poseidon; de tempel die onder die naam bekend is, staat op Kaap Sounion, buiten de stad in de regio Attica. Wie in de stad een vergelijkbaar gebouw zoekt, komt uit bij de tempel van Hephaistos op de Agora, die veel beter bewaard is en volgens archeologen mogelijk van dezelfde ontwerper komt. Vanuit Athene is Sounion een enkele reis van ongeveer 70 km, dus met heen, terug en rondlopen ben je een halve dag bezig.
Wat is er naast de tempel nog te zien op de kaap?
Naast de zuilen van de Poseidontempel liggen de resten van de vestingmuur waarmee de Atheners de punt in 413 voor Christus versterkten, en op de lagere heuvel ernaast de fundering van de tempel van Athena Sounias. Die twee moet je weten te vinden, anders loop je er langs. Sounion komt ook in de Odyssee voor, waar de stuurman van Menelaos bij de kaap sterft.
Bronnen
- Wikipedia: Cape Sounion · De ligging op de zuidpunt van Attica, ongeveer 70 km zuidoostelijk van Athene en 8 km zuidelijk van Lavrio, de bouw van de Poseidontempel in 444 tot 440 voor Christus onder Perikles, het Dorische ontwerp in plaatselijk wit marmer, de 34 zuilen waarvan vijftien overeind staan, de maten 6,10 m hoog en 1 m tot 79 cm doorsnede, de hoogte van bijna 60 m boven de zee, de mogelijke toeschrijving aan de ontwerper van de tempel van Hephaistos, de oudere tufstenen tempel die vermoedelijk in 480 voor Christus door de Perzen werd verwoest, de tempel van Athena Sounias uit circa 470 voor Christus met zuilen alleen langs zuid en oost, de versterking in 413 voor Christus ter bescherming van de graanaanvoer, de naam van Lord Byron in de zuilbasis met onzekere toeschrijving, de vermelding in de Odyssee en het nationaal park Sounio uit 1974 van 750 hectare · geraadpleegd 4 oktober 2026
- Visit Greece: Sounio · Bevestigt onafhankelijk de ligging op de zuidelijkste punt van Attica en de bouw van de tempel in de vijfde eeuw voor Christus met zowel een religieuze als een strategische functie, en ondersteunt de busverbinding met Athene via KTEL Attica vanaf Pedion Areos en haltes aan de zuidkust, plus de concentratie van bezoek rond zonsondergang · geraadpleegd 4 oktober 2026