Griekse namen

Meest gedragen vrouwennaam

Maria

Meest gedragen mannennaam

Georgios

Twee vormen

Ioannis op papier, Giannis in het dagelijks leven

Naamdag

Onomastiki eorti, de dag van je heilige

Taal

Nieuwgrieks

Latijnse schrijfwijze

Volgens de norm ELOT 743 in paspoorten

Waarom veel Grieken dezelfde voornaam hebben

Griekse voornamen worden in de regel niet gekozen maar doorgegeven. De eerste zoon krijgt de naam van de grootvader aan vaderskant, de tweede die van de grootvader aan moederskant, en bij dochters loopt het langs de grootmoeders. In steden gaat dat minder streng dan vroeger, maar in een groot deel van het land is het nog gewoon. Daardoor komen dezelfde namen generatie na generatie terug en komt een klein aantal namen bij heel veel mensen voor. Deze pagina hoort bij het overzicht over de Griekse taal.

Maria en Georgios staan in tellingen van naamregisters bovenaan, gevolgd door Dimitrios, Ioannis, Eleni en Nikolaos. Daardoor kun je op één bruiloft meerdere Giorgos'en tegenkomen, en zijn Griekse achternamen en de naam van de vader in de praktijk nodig om mensen te onderscheiden. Meer over dit soort gewoontes staat bij de Griekse cultuur.

Bron: Behind the Name, Greek names

Een officiële vorm en een dagelijkse vorm

Bijna elke Griekse voornaam heeft een officiële en een dagelijkse vorm. De officiële vorm komt uit het formele register van de negentiende en twintigste eeuw en staat op documenten: Ioannis, Konstantinos, Aikaterini. De dagelijkse vorm is wat mensen werkelijk zeggen: Giannis, Kostas, Katerina. Het zijn geen bijnamen, maar twee vormen van dezelfde naam. Een huisbaas die zich aan de telefoon anders noemt dan op het huurcontract is dus dezelfde persoon.

Daarnaast bestaan er verkleinvormen met vaste uitgangen: -akis en -oulis bij mannennamen, -itsa, -oula en -io bij vrouwennamen. Omdat neven binnen één familie vaak dezelfde officiële naam dragen, helpen die vormen om ze te onderscheiden. Voor het Latijnse alfabet schrijft Griekenland namen in paspoorten volgens de norm ELOT 743; daardoor staat dezelfde naam in het Nederlands soms met ch en soms met h. Welke Griekse letters daarachter zitten, staat bij het Griekse alfabet, en bij Griekse woorden en zinnen vind je dezelfde klanken in gewone woorden terug.

Namen uit de heiligenkalender en uit de oudheid

Tot ver in de achttiende eeuw droegen christelijke Grieken vrijwel allemaal de naam van een orthodoxe heilige of een figuur uit de Bijbel. Pas daarna werden namen van goden en mensen uit de oudheid opnieuw populair, in de tijd waarin Griekenland een eigen staat en een eigen nationaal verhaal kreeg. Sindsdien bestaan beide naast elkaar: Georgios en Vasiliki uit de kalender, Odysseas, Perikles en Afroditi uit de klassieke wereld. Oud-Griekse namen en moderne Griekse namen zijn in Griekenland dus allebei gewoon in gebruik.

Niet alle namen uit de Griekse mythologie worden even vaak gegeven. Godennamen en heldennamen komen voor, namen die in de verhalen slecht aflopen of een monster aanduiden niet: Medusa is in Griekenland geen meisjesnaam, terwijl Pandora wel voorkomt ondanks de doos die ze opende. Wie namen uit de Griekse mythologie zoekt, kan dus niet elke naam uit de verhalen overnemen.

Wat een naamdag is

Elke dag in de orthodoxe kalender hoort bij minstens één heilige, en wie diens naam draagt viert op die dag naamdag, in het Grieks onomastiki eorti of kortweg giorti. Alle Giorgos'en en Georgia's vieren dus op dezelfde dag, en alle Maria's op een andere. De viering lijkt op een verjaardag, maar werkt anders: de gevierde houdt zelf huis open en trakteert de mensen die langskomen. Voor veel volwassen Grieken is de naamdag belangrijker dan de verjaardag.

Bij namen uit de oudheid gaat dat anders. Een naam zonder christelijke heilige heeft strikt genomen geen naamdag; wie zo heet, viert niet of houdt het op Allerheiligen.

Veelgestelde vragen