Gialova

Waar ligt Gialova?

Gialova ligt aan de noordkant van de baai van Navarino, in Messenia in het zuidwesten van de Peloponnesos. Het dorp is klein en vrij nieuw: 240 vaste inwoners bij de volkstelling van 2021, tegen 275 in 2011 en 49 in 1928. Wat er nu staat is in de twintigste eeuw aan de waterkant gegroeid, dus een oude dorpskern met kerkplein is er niet.

Wie zoekt op Gialova in Griekenland of Gialova op de Peloponnesos, komt bij deze plaats uit. De naam komt volgens de Griekse Wikipedia van aigialos, kust, met het Turkse achtervoegsel -ova voor vlakte: zoiets als vlakke kust. Het dorp ligt ten noorden van Pylos aan de Ionische kant van de Peloponnesos; op de kaart van Griekenland is het de diepe natuurlijke baai boven de Messeense vingers. De bronnen geven de afstand tot Pylos verschillend op, van zes tot zevenenhalve kilometer. Kalamata, de grootste stad van Messenia, ligt aan de andere kant van de Messeense golf.

Wat maakt de lagune van Divari bijzonder?

De lagune grenst direct aan het dorp: brak water, van de zoute baai gescheiden door een smalle duinbank waarover het strand loopt. Het is de eerste rustplaats voor trekvogels die vanuit Afrika naar Noord-Europa onderweg zijn, en in het gebied zijn 258 vogelsoorten geteld. Het geheel is Natura 2000-gebied, met een speciale beschermingszone (GR2550008), een gebied van Europees belang (GR2550004) en een archeologische beschermingszone.

De bekendste bewoner is geen vogel. Dit is de enige plek in Europa waar de Afrikaanse kameleon (Chamaeleo africanus) voorkomt, en die populatie wordt met uitsterven bedreigd. Onderzoekers denken dat het dier in de Romeinse tijd is aangekomen: losse populaties komen ook voor in andere gebieden binnen de Pax Romana, zoals het Iberisch schiereiland, Malta en Cyprus.

Er lagen plannen om de rivieren rond de lagune te verleggen en het gebied in landbouwgrond om te zetten; die zijn niet uitgevoerd. Kom je voor de vogels, dan scheelt de maand waarin je gaat veel; de verschillen per maand staan bij het weer en klimaat op de Peloponnesos.

Voidokilia, de Nestorgrot en Oud-Navarino

Achter de duinbank ligt Voidokilia, een strand in de vorm van de Griekse letter omega. Dezelfde duinenrug geeft het strand zijn boog en sluit de lagune af, en je kunt van het ene naar het andere lopen. Parkeren gaat via zandpaden vanaf de lagune of vanaf Petrochori aan de andere kant.

Op de rand erboven staat Palaiokastro, het kasteel van Oud-Navarino, een Frankisch bouwwerk uit de dertiende eeuw. Daaronder zit de Nestorgrot, waar Hermes in de mythe het gestolen vee van Apollo verborgen hield. Aan de noordoostkant ligt een Myceens graf dat aan Thrasymedes wordt toegeschreven, en op de hoogte van Koryphasion of Palaiokastro liggen resten van het klassieke Pylos. Voidokilia wordt verondersteld het zandige Pylos van Homeros te zijn, waar Telemachos door koning Nestor werd ontvangen; dat is een aanname op basis van de ligging, geen opgegraven zekerheid.

Praktisch betekent dat: het Myceense graf, de klassieke resten, het Frankische kasteel en het beschermde wetland liggen binnen één wandeling van een paar uur. Wil je ergens anders op de Peloponnesos ook geschiedenis en landschap bij elkaar, kijk dan bij Nafplion, de eerste hoofdstad van het moderne Griekenland, of bij het heiligdom van Olympia.

Waarvan leeft het dorp?

Gialova leefde van de landbouw. Aan de waterkant stonden installaties voor de uitvoer van rozijnen, johannesbrood en citroenen, en er werd wijn gemaakt. Twee wijnfabrieken hielden het vol tot 2008 en 2016. Bewoners werken nog in de landbouw, maar het dorp leeft nu vooral van kleinschalig toerisme: twee campings, kamers en appartementen, tavernes en cafés rond het georganiseerde strand.

Verwacht dus geen strandstrook met uitgaansleven. Stoupa in de Mani is ook klein, maar daar is het strand de hoofdzaak; hier bepaalt het beschermde gebied ernaast hoeveel er kan bijkomen. Wil je daarna de ruwere kust zien, dan rijd je verder naar de Mani met zijn torendorpen.

Vanaf het dorp kijk je uit op het eiland Sfaktiria en het kasteel van Navarino, en in de baai liggen resten van schepen uit de zeeslag bij Navarino van 1827. Of die wrakken toegankelijk zijn, heeft de redactie niet gecontroleerd.

Veelgestelde vragen