Op deze pagina
Het kleinste van de zeven Ionische eilanden
Paxos ligt in de Ionische Zee, 15 km onder de zuidpunt van Corfu en ongeveer even ver van Parga op het vasteland. Binnen de Ionische eilanden is het het kleinste van de zeven hoofdeilanden: 25,3 km², ongeveer 10 km lang en nergens breder dan 3 km, met de Agios Isavros als hoogste punt op 231 m. Samen met Antipaxos en een reeks eilandjes vormt het één gemeente, die onder de regionale eenheid Corfu valt. Met 2.466 inwoners bij de telling van 2021 is dit een van de kleinste bewoonde bestemmingen in Griekenland met een eigen veerhaven.
Het eiland heeft geen vliegveld, dus een vakantie op Paxos begint met een boot: de dichtstbijzijnde luchthaven is die van Corfu. Vanuit de stad Corfu varen in het seizoen draagvleugelboten, veerboten en zeetaxi's naar Gaios, met een overtocht van ongeveer een tot twee uur. Auto's gaan mee op de veerboot vanuit Igoumenitsa, die het hele jaar vaart en er ongeveer anderhalf uur over doet. Je aankomst- en vertrekdag hangen daardoor af van de afvaarttijden. Wil je zonder boot aankomen, dan is Evia met zijn brug naar het vasteland een alternatief.
De draagvleugelboten en zeetaxi's vanuit Corfu varen vooral in het seizoen; de autoveerboot vanuit Igoumenitsa vaart het hele jaar. In de dienstregeling van Kerkyra Lines die wij op 3 oktober 2026 inzagen, vertrok de boot uit Corfu om 14:00 en kwam hij om 15:45 in Gaios aan. Vaartijden en afvaarten verschillen per seizoen en per schip, dus controleer ze bij de rederij zelf en plan geen strakke aansluiting op een vlucht.
Paxos, Paxoi of Paxi: de naam en de verhalen erover
In het Grieks heet het eiland Παξοί, in transliteratie Paxoi. Dat is een meervoud, want de naam dekt ook Antipaxos en de eilandjes eromheen. Het enkelvoud Παξός, Paxos, is de vorm die in het Nederlands gebruikelijk is; op Engelstalige kaarten, tickets en dienstregelingen staat meestal Paxi of Paxoi, en wie in het Engels zoekt vindt het eiland terug als Paxi, Greece. Het gaat om hetzelfde eiland; op deze site gebruiken we Paxos.
Paxos wordt geregeld verward met Paros. Paros ligt in de Cycladen, aan de andere kant van het land, is met 196,3 km² bijna acht keer zo groot en heeft wel een luchthaven. Ook hebben beide eilanden een buureiland met het voorvoegsel anti: Antipaxos bij Paxos, Antiparos bij Paros. Zoek je het kleine eiland bij Corfu, dan heb je Paxos nodig.
Waar de naam vandaan komt, is niet zeker. Een veel herhaalde verklaring leidt hem af van een Fenicisch woord voor trapeziumvormig, naar de vorm van het eiland, maar bewijs daarvoor ontbreekt. Over het ontstaan van Paxos gaat een verhaal dat je op het eiland overal tegenkomt: Poseidon zou met zijn drietand een stuk van Corfu hebben afgeslagen om er met zijn vrouw Amphitrite rust te vinden. Dat wordt doorgaans als Griekse mythologie gepresenteerd, maar een antieke bron ervoor hebben wij niet gevonden.
Antiek is wel één passage waarin Paxoi voorkomt, en die is beroemd. Plutarchus beschrijft in De defectu oraculorum hoe een schip op weg naar Italië bij het vallen van de avond windstil kwam te liggen bij de Echinaden en Paxoi. Van het eiland klonk een stem die de Egyptische stuurman Thamus bij naam riep en hem opdroeg bij Palodes aan te kondigen dat de grote Pan dood was. Thamus deed dat, aan boord ontstond geweeklaag, en in Rome liet keizer Tiberius de zaak uitzoeken. Plutarchus geeft het verhaal uit de tweede hand door, via de grammaticus Epitherses, en gebruikt het om te betogen dat de oude orakels stilvielen. Over Paxos zelf zegt de passage weinig; het eiland komt er voor als oriëntatiepunt op de vaarroute naar Italië in de eerste eeuw na Christus.
Waarom alle dorpen aan de oostkant liggen
De twee kusten van Paxos verschillen sterk. De westkant bestaat uit steile, witte krijtkliffen die op waterniveau sterk zijn uitgesleten, met de holtes die de blauwe grotten worden genoemd. Aan de oostkant loopt het land flauwer af in inhammen, en daar liggen alle drie de dorpen. Gaios, de hoofdplaats en de veerhaven, ligt aan een baai die wordt afgeschermd door twee eilandjes: Agios Nikolaos en Panagia, het laatste met een klooster. Lakka in het noorden ligt in een bijna ronde baai achter twee landtongen, beschut tegen de open zee. Loggos is het derde havendorp en ligt daartussen aan de oostkust.
Voor je verblijf betekent dat het volgende: je slaapt en eet aan de oostkant, waar de kades liggen. De kliffen en de grotten van de westkust liggen niet aan een weg; die bekijk je vanaf het water, met een huurbootje of een zeetaxi, en of dat lukt hangt af van de wind.
Het heuvelachtige binnenland is grotendeels bedekt met olijfbomen. Olijfolie, zeepproductie en visserij waren tot halverwege de jaren zestig het bestaan van het eiland; daarna nam het toerisme die rol over. Over het aantal olijfbomen lopen de opgaven ver uiteen, van twee- tot vijfhonderdduizend; een telling die zo'n getal onderbouwt, hebben wij niet gevonden.
| Plaats | Karakter | Voor wie |
|---|---|---|
| Gaios | Hoofdplaats en veerhaven, 1.396 inwoners bij de telling van 2021; de haven ligt achter de eilandjes Agios Nikolaos en Panagia, met tavernes en cafés langs de kade en de zeetaxi's naar Antipaxos | Aankomen, centraal verblijven, de oversteek naar Antipaxos |
| Lakka | Dorp in het noorden, 487 inwoners (2021), in een bijna ronde baai achter twee landtongen; beschut water met zeilboten in de zomer | Zwemmen en watersport, zeilers, rustiger verblijven |
| Loggos | Het kleinste van de drie havendorpen, aan de oostkust tussen Gaios en Lakka | Klein wonen aan het water, eten op de kade |
| Antipaxos | Geen dorp maar een eilandje met één haven, Agrapidia, en wijngaarden | Een dag aan het strand, niet om te overnachten |
Bron: Wikipedia: Paxos
Paxos en Antipaxos: wat is het verschil
Antipaxos, ook geschreven als Anti Paxos of Antipaxi, is het eilandje ongeveer 3 km zuidelijker. Het meet 5 km², is grotendeels bedekt met wijngaarden en heeft één haven, Agrapidia. Veel reissites noemen het onbewoond, maar bij de telling van 2021 stonden er 21 inwoners geregistreerd. Onbewoond is het dus niet, al gaat het om een klein aantal mensen.
Je gaat er voor de dag en voor het water, niet om te blijven. In de zomer varen er boottochten uit de haven van Gaios, en zeetaxi's doen er ongeveer een kwartier over naar de baaien aan de noordkant, Vrika en Voutoumi; Vrika heeft fijn zand, de andere strandjes zijn kiezelig. Wil je Paxos en Antipaxos in één reis zien, dan boek je een verblijf op Paxos en neem je daar de boot.
Bij wie Paxos past, en welke eilanden erop lijken
Paxos is een klein eiland waar de boot bij de reis hoort en het leven zich rond drie havens afspeelt. De kust bestaat uit baaien en kiezelstranden in plaats van lange zandstranden, en het eiland is groen door de olijfteelt en de winterregen. Wie een rechtstreekse vlucht wil, een breed strand met voorzieningen of veel uitgaansleven, komt op een groter eiland beter uit.
Zoek je dezelfde maat in dezelfde zee, dan is Ithaka het andere Ionische hoofdeiland zonder luchthaven: bergachtiger, met opgravingen en de vraag of Odysseus er woonde. Kythira hoort bestuurlijk bij dezelfde eilandengroep maar ligt onder de Peloponnesos, en vraagt een flink langere heenweg. Vlieg je op Athene en wil je toch een havendorp op vaarafstand, kijk dan naar Hydra, waar geen auto's rijden. Wil je een eiland van dit formaat met bergen en wandelwegen, dan is het groene, bergachtige Andros een goede vergelijking.
Veelgestelde vragen
Hoe kom je van Corfu naar Paxos?
Er zijn twee routes. Vanuit de stad Corfu varen in het seizoen draagvleugelboten, veerboten en zeetaxi's naar Gaios, met een overtocht van ongeveer een tot twee uur, afhankelijk van het schip. Reis je met een auto, of buiten het seizoen, dan neem je de veerboot vanuit Igoumenitsa op het vasteland: die vaart het hele jaar en doet er ongeveer anderhalf uur over. Leg de bootafvaart vast voordat je een vlucht naar Corfu boekt, want buiten het hoogseizoen varen er minder boten.
Wat is het weer op Paxos?
Voor Paxos zelf publiceert geen weerdienst langjarige maandnormalen, voor zover wij konden nagaan; de dichtstbijzijnde gepubliceerde reeks is die van Corfu, 15 km noordelijker. Die reeks over 1991 tot 2020 geeft voor juli een gemiddelde maximumtemperatuur van 32,1 °C bij 15 mm regen en voor december 15,4 °C bij 195 mm, met ruim 1.000 mm neerslag per jaar. Het zeewater loopt op van 14,5 °C in februari naar 26 °C in augustus. Het grootste deel van de neerslag valt in het winterhalfjaar; de Ionische eilanden zijn daardoor groener dan de Cycladen.
Hoeveel dagen heb je nodig voor een vakantie op Paxos?
Reken de boot mee: zonder vliegveld kosten de aankomst en het vertrek elk een deel van een dag. Het eiland zelf is klein, ongeveer 10 km lang met drie dorpen, dus Gaios, Lakka en Loggos heb je in twee dagen gezien. Wie langer blijft, doet dat voor het water: een dag naar Antipaxos, een tocht langs de kliffen en de grotten van de westkust, zwemmen in de baaien. Een week is op deze schaal goed te doen, zolang je rustig verblijven belangrijker vindt dan veel bezienswaardigheden afgaan.
Bronnen
- Wikipedia: Paxos · De ligging 15 km onder de zuidpunt van Corfu en op vergelijkbare afstand van Parga, de oppervlakte van 25,3 km² en 30,121 km² voor de gemeente, 2.466 inwoners (telling 2021), de afmetingen 10 bij 3 km, Agios Isavros 231 m, de krijtkliffen en blauwe grotten aan de westkust, de drie oostelijke dorpen, het einde van olijfolie, zeep en visserij als hoofdbestaan halverwege de jaren zestig, de Fenicische naamsverklaring als veronderstelling, het Poseidonverhaal en de veerverbindingen vanuit Igoumenitsa (anderhalf uur) en Corfu (een tot twee uur) · geraadpleegd 3 oktober 2026
- Wikipedia: Gaios · 1.396 inwoners bij de telling van 2021, Gaios als hoofdplaats en belangrijkste haven en de eilandjes Agios Nikolaos en Panagia die de haven afschermen, het laatste met een klooster · geraadpleegd 3 oktober 2026
- Wikipedia: Lakka · 487 inwoners (telling 2021), de bijna ronde natuurlijke haven achter twee landtongen, de ligging in het noorden van het eiland en het gebruik door zeilers en watersporters · geraadpleegd 3 oktober 2026
- Wikipedia: Antipaxos · De afstand van ongeveer 3 km ten zuiden van Paxos, 5 km², 21 inwoners bij de telling van 2021, de wijngaarden, de haven Agrapidia, de stranden Vrika (zand), Mesovrika en Voutoumi (kiezel) en de zeetaxi van een kwartier uit Gaios · geraadpleegd 3 oktober 2026
- Plutarchus, De defectu oraculorum 17 (Perseus Digital Library) · De antieke passage waarin het schip bij de Echinaden en Paxoi windstil komt te liggen, de stem die de Egyptische stuurman Thamus roept, de aankondiging bij Palodes dat de grote Pan dood is, de navertelling via de grammaticus Epitherses en het onderzoek dat keizer Tiberius liet doen · geraadpleegd 3 oktober 2026
- Ferries.gr: Kerkyra Lines, lijn Corfu naar Paxos · De afvaart van 14:00 uit Corfu met aankomst 15:45 in Paxos zoals die op 3 oktober 2026 in de dienstregeling stond, en dat Kerkyra Lines de lijnen tussen Corfu, Igoumenitsa en Paxos vaart · geraadpleegd 3 oktober 2026
- Greeka: Paxi · Bevestigt dat het eiland alleen per veerboot bereikbaar is, dat de dichtstbijzijnde luchthaven op Corfu ligt, de typering van Gaios, Lakka en Loggos als de drie kustdorpen en de boottochten naar Antipaxos uit de haven van Gaios in de zomer · geraadpleegd 3 oktober 2026
- Climates to Travel: klimaat van Corfu · De maandcijfers van Corfu over 1991 tot 2020: 32,1 °C gemiddelde maximumtemperatuur in juli bij 15 mm regen, 15,4 °C in december bij 195 mm, ruim 1.000 mm neerslag per jaar en zeewater van 14,5 °C in februari tot 26 °C in augustus · geraadpleegd 3 oktober 2026