Kythira

Waar ligt Kythira?

Kythira, ook geschreven als Kythera, wordt gerekend tot de zeven Ionische eilanden, maar ligt niet bij de andere zes. Corfu, Paxos, Lefkas, Ithaka, Kefalonia en Zakynthos liggen in een rij langs de westkust; Kythira ligt onder de zuidoostpunt van de Peloponnesos, in het water waar de Ionische, de Egeïsche en de Kretische Zee elkaar raken. De groep van zeven is historisch en bestuurlijk ontstaan, niet geografisch: vandaag valt het eiland onder de regionale eenheid Eilanden van de regio Attica, dezelfde eenheid als Aegina in de Saronische Golf.

Die ligging bepaalt ook hoe je er komt: niet via Corfu, maar via de Peloponnesos, Athene of Kreta. Veerboten varen op Diakofti, de hoofdhaven aan de oostkust, met verbindingen naar Neapoli Vatika en Gythio op de Peloponnesos, Kalamata, Piraeus, Kreta en het kleine Antikythira. Daarnaast heeft het eiland een eigen luchthaven, de Alexander S. Onassis, op zo'n 20 km van Chora. Op de kaart van Griekenland met de andere Griekse bestemmingen vind je Kythira dus onder Kaap Malea.

Aphrodite en de naam Kythereia

In de Theogonie van Hesiodos, de oudste bewaarde Griekse godengeschiedenis, wordt Aphrodite uit het zeeschuim geboren en bereikt ze eerst Kythira en daarna Cyprus. Hesiodos verbindt haar bijnamen aan die reis: Kythereia omdat ze bij Kythira aankwam, Kyprogenes omdat ze op Cyprus geboren werd. De naam Kythereia, in de Griekse en Latijnse poëzie gebruikt voor Aphrodite en Venus, verwijst dus naar dit eiland.

Dat maakt Kythira niet tot dé geboorteplaats van de godin. Cyprus wordt voor diezelfde rol genoemd, en Hesiodos noemt beide eilanden in één passage zonder te kiezen. In de mythe is Kythira de eerste plaats waar ze aan land komt, niet de plaats waar ze geboren wordt.

Een kasteel, kloosters en een verwoeste stad

Van 1204 tot 1797 hoorde Kythira bij Venetië, met een Ottomaanse onderbreking tussen 1715 en 1718; daarna volgde de Britse periode. In die eeuwen heette het eiland Tsirigo of Cerigo. Boven de dubbele baai van Kapsali staat het kasteel van Chora. Chora is de hoofdplaats en heeft een paar honderd inwoners.

Ouder is Palaiochora, de byzantijnse stad in het noorden, die in 1537 door de vloot van Barbarossa werd verwoest en daarna niet opnieuw bewoond raakte; de ruïnes liggen op een rots tussen twee ravijnen. Verder op het eiland staat het klooster van Panagia Myrtidiotissa met een wonderdoend icoon, een bedevaartsplek zoals het icoon op Tinos dat voor de Cycladen is, en bij Mylopotamos liggen een waterval en de grot van Agia Sofia, een grotkerk met oude muurschilderingen.

Zestig dorpen en 3.600 inwoners

Kythira is met bijna 278 km² groter dan de meeste bezoekers verwachten en met ongeveer 3.600 inwoners dun bevolkt. Die inwoners wonen verspreid over zo'n zestig kleine dorpen, met het bergland rond de Mermiggaris (506 m) ertussen. Het eiland heeft een lange emigratiegeschiedenis, vooral naar Australië. Door die spreiding kom je zonder eigen vervoer weinig verder dan je standplaats.

Een vakantie op Kythira past daarom bij reizigers die rust zoeken en bereid zijn te rijden, en minder bij wie van haven naar haven wil hoppen: het dichtstbijzijnde eiland is het nagenoeg onbewoonde Antikythira. Eilandhoppen gaat gemakkelijker in de kern van de Ionische groep, waar Ithaka dicht bij Kefalonia ligt en Paxos vlak onder Corfu. Wil je afstand maar in de Egeïsche Zee, dan is Andros, waar de dorpen ook ver uiteen liggen, een optie.

Veelgestelde vragen