Op deze pagina
Hoe smal is het water tussen Evia en het vasteland?
Chalkida is de hoofdstad van Evia, het lange eiland langs de kust van Centraal-Griekenland, en ligt op het punt waar eiland en vasteland elkaar bijna raken. De zeestraat heet Euripus en is op haar smalste plek 38 meter breed.
Omdat de oversteek zo kort is, hoef je hier als enige plaats op het eiland geen boot te nemen. Op het smalste punt ligt een schuifbrug uit 1962, en sinds 1993 loopt even zuidelijker de Euripusbrug over het water, een tuibrug met een overspanning van ruim tweehonderd meter. Bij de meeste andere Griekse bestemmingen hoort een veerdienst; hier kom je over de weg.
Waarom het water vier keer per dag van richting verandert
Het bekendste verschijnsel van de stad is de stroming onder de oude brug. Het water in de Euripus wordt door de smalle opening geperst en keert ongeveer vier keer per etmaal, dus grofweg elke zes uur, van richting om. Op het hoogtepunt haalt de stroom zo'n 12 kilometer per uur, snel genoeg om kolken te vormen en kleine boten te laten wachten.
Het is geen gewoon kustgetij, en de oorzaak was eeuwenlang onduidelijk. D. Eginitis, directeur van de sterrenwacht van Athene, gaf in 1929 de verklaring die nog wordt aangehouden: een seiche, een staande golf in een bijna afgesloten waterbekken, waarbij waterlagen van verschillende temperatuur over elkaar heen en weer schommelen. Wil je het zien, blijf dan een paar uur in de buurt van de brug; het beeld verandert vanzelf.
Van Griekse kolonisten tot Venetië en de Ottomanen
De smalle doorgang was in de oudheid al belangrijk. In de achtste en zevende eeuw voor Christus stichtten kolonisten uit Chalkida volgens de overlevering dertig nederzettingen elders in de Middellandse Zee, en de stad vocht de Lelantische oorlog uit met de buurstad Eretria, even verderop aan de zuidkust. Aristoteles bracht hier zijn laatste levensjaar door, 323 tot 322 voor Christus, nadat hij Athene had verlaten.
Daarna wisselde de controle over de oversteek telkens van eigenaar: Venetië nam de stad in 1209, de Ottomanen pas in 1470, na een lange belegering. Chalkida lijkt daardoor meer op een havenstad als Chania op Kreta dan op een antieke ruïnestad als Argos op de Peloponnesos: de stad is nooit leeg komen te staan.
Een werkende provinciestad, geen badplaats
Met 64.490 inwoners in de gemeentelijke eenheid en 109.256 in de hele gemeente bij de telling van 2021 is dit een van de grotere steden van Griekenland, met kantoren, scholen, industrie en spitsverkeer. Het treinstation ligt aan het net van de Atheense voorstadstrein, en dat maakt de stad bruikbaar als eerste of laatste overnachting van een reis, of als vertrekpunt om het eiland in te rijden. Strandhotels langs een baai vind je hier niet; wie strand wil, rijdt verder noordwaarts of oostwaarts over Evia.
De stad is vooral geschikt als tussenstop en als stadsbestemming, met een kade, de stroming onder de brug en een vlotte verbinding naar Athene. Wil je een plaats waar het landschap zelf de reden is om te komen, dan passen bestemmingen op het vasteland beter, zoals de kloosters op de rotspilaren van Meteora, die je vanaf hier zonder veerboot bereikt.
Veelgestelde vragen
Waarom verandert de stroming in Chalkida van richting?
Omdat het geen gewoon kustgetij is. De Euripus verbindt twee waterbekkens via een smalle opening, en het water daarin gedraagt zich als een seiche: een staande golf die in een bijna afgesloten bekken heen en weer schommelt, met waterlagen van verschillende temperatuur over elkaar. D. Eginitis van de sterrenwacht van Athene publiceerde die verklaring in 1929. De richting slaat daardoor ongeveer elke zes uur om, en de stroom loopt tussendoor op tot zo'n 12 kilometer per uur.
Heb je een boot nodig om Chalkida te bereiken?
Nee. Twee bruggen lopen over de Euripus: de schuifbrug uit 1962 op het smalste punt, die opzij schuift voor scheepvaart, en de tuibrug uit 1993 iets zuidelijker voor het doorgaande wegverkeer. Daarnaast is er een treinverbinding met het voorstadsnet van Athene. Je komt er dus met auto, bus of trein, zonder overtocht.
Bronnen
- Wikipedia: Chalcis · De ligging op het smalste punt van de Euripus, de inwonertallen van de telling 2021 (64.490 en 109.256), de schuifbrug en de Euripusbrug uit 1993, de dertig nederzettingen gesticht in de achtste en zevende eeuw v.Chr., de Lelantische oorlog met Eretria, het laatste levensjaar van Aristoteles in 323 tot 322 v.Chr., de inname door Venetië in 1209 en door de Ottomanen in 1470, en de verbinding met de Atheense voorstadstrein · geraadpleegd 4 oktober 2026
- Wikipedia: Euripus Strait · De breedte van 38 meter op het smalste punt, het omkeren van de stroming ongeveer vier keer per dag, de pieksnelheid van circa 12 km per uur, de verklaring van D. Eginitis uit 1929 met seiches, en de bouwjaren en overspanning van de twee bruggen · geraadpleegd 4 oktober 2026