Preveza

De stad aan een zeestraat van zevenhonderd meter

Preveza ligt op de zuidpunt van Epirus, op een landtong tussen de Ionische Zee en de Amvrakische Golf. Bij de stad is die golf nog maar via een opening van ongeveer 700 m met de open zee verbonden; aan de zuidkant daarvan ligt de kaap Aktio. Hoofdstad van de regio is Ioannina in het binnenland. Engelstalige bronnen schrijven de naam als Preveza, Greece; in het Grieks is het Πρέβεζα.

Sinds 2002 loopt onder de zeestraat de enige onderzeese tunnel van Griekenland, 1.570 m lang en 909 m daarvan onder water; daarvoor ging het per pont. Aan de overkant ligt luchthaven Aktion (PVK), waar vooral seizoensvluchten landen. Van de 824.894 passagiers in 2024 kwamen 810.537 uit het buitenland, en 92.010 van hen reisden van of naar Nederland. In reisaanbiedingen wordt Aktion meestal het vliegveld van Lefkas of Parga genoemd, zodat de naam Preveza er niet bij staat.

Nikopolis, de stad die Octavianus na de zeeslag bij Actium liet bouwen

Een paar kilometer noordelijk ligt Nikopolis, de overwinningsstad. Octavianus, de latere keizer Augustus, versloeg in 31 v.Chr. bij Actium de vloot van Marcus Antonius en Cleopatra, in en voor deze golf, en liet op de landtong een nieuwe stad aanleggen. Bronnen noemen twee jaartallen: 31 v.Chr. is het jaar van de zeeslag en 29 v.Chr. het jaar waarin de stad werd gesticht. Ook de afstand tussen Preveza en Nikopolis wisselt per bron, van ongeveer 5 tot 7 km.

De stad kreeg haar inwoners niet vrijwillig: mensen uit Kassopaia, Ambrakia en delen van Akarnanië moesten er gaan wonen. Elke vier jaar waren er de Actische spelen, gehouden ter ere van Apollo Actius. Op het terrein liggen een theater met 77 zitrijen, een odeon, een aquaduct dat water over 50 km aanvoerde, Romeinse en Byzantijnse muren en vroegchristelijke basilieken vanaf ongeveer 460. Na de achtste eeuw liep de stad leeg en nam Preveza haar plaats in.

Klokkentoren, forten en de steeg die Seitan Pazar heet

De bezienswaardigheden van de stad zelf passen in een ochtend. Achter de haven ligt een oude kern van smalle straten; het bekendste steegje heet Seitan Pazar, duivelsbazaar, en staat vol taverna's. Daarboven uit komt de Venetiaanse klokkentoren van 1792. Rond de stad staan vier versterkingen: het kasteel van Agios Andreas aan de noordkant, Agios Georgios van 1718 bij het strand Kyani Akti, en de forten Pantokratoras en Laskara van 1810.

Venetië bestuurde Preveza van 1684 tot 1699 en van 1717 tot 1797, daarna Ali Pasja van 1798 tot 1822; in oktober 1912 kwam de stad bij Griekenland. Ook in Corfu-stad en in de oude haven van Chania staan Venetiaanse gebouwen en forten rond een haven; in Preveza is dat geheel kleiner. Daarbij is dit een werkende provinciestad, waar vissers hun vangst aan de kade verkopen.

Monolithi: 22 km zand buiten de stad

Het strand van Preveza ligt niet aan de stad maar aan de buitenkant van de landtong. Monolithi loopt over 22 km langs de westkust, van kaap Komaros bij Mytikas tot het dorp Kastrosykia, en geldt als het langste zandstrand van Griekenland; sommige bronnen noemen het zelfs het langste van de Europese Unie. Erachter ligt het beschermde bos van Monolithi, ongeveer 8 km lang en 200 m breed, dat vanwege de nabijheid van Nikopolis in archeologische zone alfa valt. Bouwen mag er daardoor nauwelijks, en langs het strand staan dan ook weinig voorzieningen.

Aan de stad zelf ligt Kyani Akti, het dichtstbijzijnde strand, met het fort Agios Georgios ernaast. Noordwaarts volgt de kust bij Ammoudia aan de monding van de Acheron en daarachter die van Parga, waar het strand in losse baaien ligt in plaats van in één lange strook.

De Amvrakische Golf: brak water, garnalen en dolfijnen

De Amvrakische Golf is ongeveer 40 km lang, 15 km breed en gemiddeld 22 m diep. Doordat de rivieren Louros en Arachthos erin uitmonden en de opening bij Preveza maar 700 m breed is, is het water er warmer en minder zout dan in de Ionische Zee, met een stroom die naar buiten loopt. Om dat brakke, half afgesloten water is de golf nationaal park, met twee Natura 2000-gebieden en sinds 1975 een Ramsargebied in het noorden.

Er leeft een populatie tuimelaars van ongeveer 150 dieren, een van de grootste van de Middellandse Zee; uit de haven varen boottochten die daarop uitgaan. Op de kaart van de taverna's komen drie soorten uit dit water terug: de garnaal van de Amvrakikos, de papalina (de plaatselijke sardine, gegrild en met tsipouro of ouzo) en rode poon. In de lagunes wordt nog gevist met ivaria, omheiningen waar jonge vis in zwemt en volgroeide vis niet meer uit kan.

Veel regen van oktober tot april

Het weer in Preveza is natter dan in de droge delen van Griekenland. De gemeente rekent het gebied tot de regenrijkere streken, met veel en langdurige neerslag tussen oktober en april. De winter is mild, de zomer begint rond half mei en is heet, en door de zee blijft de luchtvochtigheid het hele jaar hoog.

Een vakantie in Preveza valt daarom meestal in de zomer of de nazomer, want buiten het seizoen landen er nauwelijks vluchten op Aktion. De stad werkt als standplaats, met Nikopolis, de golf, Monolithi en het bergland binnen rijbereik, maar een strand op loopafstand heeft de stad niet. Wil je een dorp aan baaien, dan sluit Sivota beter aan; gaat het om de bergen, dan liggen Zagoria en de Vikoskloof landinwaarts. Vergelijk Preveza daarom met de andere Griekse bestemmingen voordat je kiest.

Veelgestelde vragen