Naar de inhoud
Bestemmingen · Plaats

Eretria

Eretria is een kustplaats aan de zuidkust van Evia, tegenover Attica aan de Zuid-Euboeïsche Golf. Het dorp van nu werd in 1824 gesticht door vluchtelingen van het eiland Psara en heette eerst Nea Psara; de antieke naam kwam terug in de eerste jaren van de Griekse staat. Onder en naast die bebouwing ligt de antieke stad Eretria, die sinds de jaren negentig van de negentiende eeuw wordt opgegraven.

Gepubliceerd op 4 oktober 2026Leestijd ongeveer 4 minuten
Een veerkade met bolders en zwaar touw, antieke zuilen en funderingen in droog gras.
Eiland
Evia, zuidkust van het middendeel
Inwoners
6.567 in de gemeentelijke eenheid, 10.652 in de gemeente (telling 2021)
Gesticht
1824, als Nea Psara
Aankomst
Veerboot van Skala Oropou in Attica, of over de weg via Chalkida
Antieke resten
Heiligdom van Apollo Daphnephoros, akropolis, gymnasion, Romeins bad, Huis met de mozaïeken
Museum
Archeologisch museum met vondsten uit Eretria en Lefkandi
Op deze pagina

Waar Eretria ligt, en waarom het met Eritrea verward wordt

Eretria is een kustplaats op Evia, het grote eiland langs de kust van Centraal-Griekenland. Eritrea, met een i, is een land in de Hoorn van Afrika. De twee namen schelen één letter, en daarom komen zoekopdrachten als eretria land naast elkaar voor. Op deze pagina gaat het alleen over Eretria in Griekenland.

De plaats ligt aan de zuidkust van het middendeel van het eiland, aan de Zuid-Euboeïsche Golf; Attica ligt aan de overkant van het water. Bij de telling van 2021 had de gemeentelijke eenheid Eretria 6.567 inwoners en de hele gemeente 10.652. Eretria heeft een werkende haven en is bij de Griekse bestemmingen vooral bekend om de antieke stad die eronder ligt.

In 1824 gesticht door vluchtelingen uit Psara

Het dorp dat je nu ziet is nauwelijks tweehonderd jaar oud. Het werd in 1824 gesticht door vluchtelingen van Psara, een eiland in de noordelijke Egeïsche Zee dat tijdens de Griekse Onafhankelijkheidsoorlog werd verwoest. Zij noemden hun nieuwe plaats Nea Psara, Nieuw-Psara. In de eerste jaren van de onafhankelijke Griekse staat werd de antieke naam Eretria weer in gebruik genomen.

Daardoor draagt de plaats een naam uit de achtste eeuw voor Christus, terwijl de straten in een regelmatig raster liggen en de huizen jong zijn. Een doorlopende dorpskern met middeleeuwse steegjes, zoals in veel Griekse plaatsen, is er niet: dit is een nederzetting die een groep nieuwkomers in één keer heeft aangelegd. De oude naam is teruggehaald en niet overgeleverd.

De antieke stad ligt tussen de straten van het dorp

De opgravingen liggen midden in de bebouwing en niet op een afgelegen heuvel. Het graven begon in de jaren negentig van de negentiende eeuw en loopt sinds 1964 door als samenwerking van de Griekse oudheidkundige dienst en de Zwitserse School voor Archeologie in Griekenland.

Blootgelegd zijn onder meer het heiligdom van Apollo Daphnephoros, de stadsgod, waar al in de achtste eeuw voor Christus dieren werden geofferd, en het heiligdom van Athena op de akropolis, in gebruik van de late zevende tot de vroege tweede eeuw voor Christus, met duizenden rituele vazen en terracottabeeldjes die met weven te maken hebben. Verder staan er een Romeins badgebouw van ruim 400 vierkante meter en een gymnasion met twee binnenhoven, een plan dat in Griekenland weinig voorkomt.

Het antieke Eretria stichtte koloniën in de noordelijke Egeïsche Zee, langs de kust van Macedonië en in Italië en Sicilië, en verloor de Lelantische oorlog tegen de buurstad Chalkida, de hoofdplaats van het eiland. In 490 voor Christus werd de stad geplunderd en verbrand door de Perzen onder de admiraal Datis; de tempel van Apollo, gebouwd tussen ongeveer 520 en 490 voor Christus, ging daarbij verloren. Het archeologisch museum in het dorp toont vondsten uit Eretria en uit Lefkandi, de nabijgelegen vindplaats uit de vroege ijzertijd.

Met de veerboot van Attica, of over de brug bij Chalkida

Eretria ligt tegenover het vasteland van Attica. Je komt er met de veerboot vanaf Skala Oropou, noordoostelijk van Athene, of over de weg via Chalkida en de bruggen daar. Door die korte oversteek hoef je niet de hele lengte van het eiland af te rijden. Vaartijden en frequentie wisselen per seizoen; controleer ze kort voor vertrek bij de rederij.

Een korte bootreis, een haven, een museum en een opgraving in het dorp passen bij een verblijf van een paar dagen, of bij een standplaats voor dagtochten over het middendeel van Evia. Zoek je een bestemming met een eigen luchthaven en een langer badseizoen, dan is Cyprus een logischer keuze.

Veelgestelde vragen

Waarom heet Eretria ook Nea Psara?

Nea Psara is de naam waarmee de plaats in 1824 begon. De stichters waren vluchtelingen van het eiland Psara en vernoemden hun nieuwe woonplaats daarnaar. Toen de Griekse staat net bestond, werd de antieke naam Eretria officieel weer ingevoerd, naar de stad die op dezelfde plek had gelegen. Beide namen verwijzen dus naar hetzelfde dorp, en in oudere boeken en op oude kaarten kom je Nea Psara nog tegen.

Is er in Eretria veel van de antieke stad te zien?

Er is meer te zien dan op de meeste plaatsen op Evia, maar het is verspreid. De opgegraven delen liggen tussen de huizen en langs de randen van het dorp, met het heiligdom van Apollo Daphnephoros, het gymnasion, een Romeins badgebouw en het Huis met de mozaïeken als bekendste punten, plus het heiligdom van Athena op de akropolis erboven. De losse vondsten staan in het archeologisch museum. Reken dus niet op één afgebakend terrein met een hek eromheen, maar op een wandeling van punt naar punt.

Bronnen

  • Wikipedia: Eretria · De ligging aan de Zuid-Euboeïsche Golf tegenover Attica, de inwonertallen van de telling 2021, de stichting in 1824 door vluchtelingen van Psara onder de naam Nea Psara en het herstel van de antieke naam, de veerboot vanaf Skala Oropou, het begin van de opgravingen in de jaren negentig van de negentiende eeuw, de tempel van Apollo Daphnephoros uit ongeveer 520 tot 490 v.Chr., de plundering door de Perzen onder Datis in 490 v.Chr., de Lelantische oorlog tegen Chalkida, de koloniën en het museum met vondsten uit Eretria en Lefkandi · geraadpleegd 4 oktober 2026
  • Zwitserse School voor Archeologie in Griekenland: veldwerk en onderzoek in Eretria · Het heiligdom van Apollo Daphnephoros uit de achtste eeuw v.Chr. met offers en wijgeschenken, het heiligdom van Athena op de akropolis van de late zevende tot de vroege tweede eeuw v.Chr., het Romeinse badgebouw van ruim 400 m² uit de late tweede tot midden derde eeuw na Christus, het gymnasion met dubbele binnenhof en het Huis met de mozaïeken · geraadpleegd 4 oktober 2026
  • Zwitserse School voor Archeologie in Griekenland: over ons · De samenwerking met de Griekse oudheidkundige dienst en de opgravingen in Eretria sinds 1964 · geraadpleegd 4 oktober 2026
Verder lezen

Verwante onderwerpen

Bestemmingen · Plaats

Chalkida

Hoofdstad van Evia aan een zeestraat van 38 meter, waar het water vier keer per dag omkeert.

Bestemmingen · Land

Cyprus

Eilandstaat in de oostelijke Middellandse Zee, sinds 1974 gedeeld: Griekstalig in het zuiden, met Nicosia als hoofdstad.

Bestemmingen · Eiland

Evia

Na Kreta het grootste Griekse eiland, verbonden door twee bruggen bij Chalkida, met een bosrijk noorden en een droog zuiden.