Op deze pagina
Waarom de Vikos kloof de diepste kloof ter wereld heet
De Vikoskloof snijdt door de zuidflank van de Tymfi, de kalkstenen berg van 2.497 m die boven de bergstreek Zagori uitkomt, in het noordwesten van Epirus. Het Guinness-record dat de kloof heeft, gaat niet over diepte in meters. Het gaat om de diepte in verhouding tot de breedte: op het punt waar dat record geldt, valt de wand ongeveer 900 m omlaag terwijl de randen 1.100 m van elkaar liggen.
Dat is ook wat je ter plekke ziet: de overkant staat dicht bij je, en de kloof is daardoor nauw voor zijn hoogte. De Vikos kloof is niet overal even diep. Metingen geven 120 m aan de ondiepe uiteinden tot 1.350 m op het diepste punt, bij een breedte die van 2.500 m terugloopt tot enkele meters. De Samariakloof op Kreta is langer te lopen en op de smalste plek nauwer, maar daar liggen de randen verder uit elkaar dan de wanden hoog zijn.
Hoe lang is de kloof: 12, 20 of 32 kilometer?
Je vindt voor de Vikoskloof drie verschillende lengtes, omdat ze elk iets anders meten. De 32 km is de hele geologische insnijding, van het begin tussen de dorpen Vitsa en Koukouli tot voorbij het dorp Vikos. De 12 km is het deel dat binnen de kern van het nationaal park valt; daar staan de wanden het hoogst. De 20 km uit wandelbeschrijvingen is de route inclusief de klim naar het dorp aan het eind.
Voor het plannen van een dag maakt dat verschil uit. Bij Monodendri daal je over een kalderimi, een geplaveid muilpad, een paar honderd meter af naar de bodem, volgt die noordwaarts tot de karstbronnen van de Voidomatis en klimt daarna omhoog naar Vikos of verder naar Papingo. Wandelbeschrijvingen houden vijf tot zeven uur aan, afhankelijk van het eindpunt dat je kiest. Een tussenuitgang is er niet: eenmaal beneden loop je de kloof uit en niet terug.
Je eindigt niet waar je begint, en tussen Monodendri en Vikos rijdt geen lijndienst over de bergrug. Wie met de auto komt, regelt vooraf een taxi of een tweede chauffeur; de dorpen zijn klein en taxi's zijn er weinig.
Kalksteen, karstbronnen en een gems op de wand
Het gesteente van de kloof is als diepzeesediment gevormd en bij de botsing van de Afrikaanse en de Euraziatische plaat, zo'n 20 miljoen jaar geleden, opgetild en geplooid. In de wand zie je die lagen terug: eoceen kalksteen bovenaan, daaronder jonger krijtgesteente en vanaf ongeveer 700 m diepte Jurassisch kalksteen en grijze dolomiet. Water heeft zich een weg door die lagen gesneden. Omdat kalksteen water doorlaat, staat de beek het grootste deel van het jaar droog tot aan de bronnen van de Voidomatis; daar komt het water helder uit de rotsen tevoorschijn.
Om die geologie is het gebied sinds 2010 erkend als UNESCO Global Geopark: 1.200 km² met 62 nederzettingen, waarin ook de Smolikas valt, met 2.637 m de tweede berg van Griekenland. In de hoge wanden leeft de gems, in Griekenland een zeldzame soort. Op de hellingen groeit Sideritis raeseri, de bergthee die je in de dorpen gedroogd te koop ziet.
Zagori eromheen: stenen dorpen op de werelderfgoedlijst
Het cultuurlandschap van Zagori staat sinds 2023 op de werelderfgoedlijst van UNESCO, om de stenen dorpen met hun droge-steenpaden, trappen en boogbruggen die de dorpskernen rond de Vikos en de Voidomatis met elkaar verbinden. De inschrijving omvat twintig dorpen in de gemeentedelen Centraal-Zagori, Tymfi en Papingo; de streek als geheel telt meer van die dorpen, de Zagorochoria. Monodendri, Vradeto, Kipi en Papingo liggen aan de randen van de kloof, en de bruggen bij Kipi dateren uit de achttiende eeuw. Je kunt de kloof dus ook bezoeken als rondrit langs die randen en bruggen, zonder hem over te steken.
Vanuit Ioannina, de provinciehoofdstad met het meer, rijd je in ongeveer een uur naar Monodendri. Wil je bergen met zee combineren, dan ligt Parga aan de westkust. Het seizoen is hier anders dan op de eilanden: in de winter ligt sneeuw, en na zware regen is de bodem niet begaanbaar.
Veelgestelde vragen
Kun je de Vikoskloof ook zien zonder hem te lopen?
Ja, en voor veel bezoekers is dat de verstandigste keuze. Het uitzichtpunt Oxia ligt ongeveer 8 km van Monodendri en kijkt over de lengte van de kloof uit; het punt Beloi, te bereiken vanaf het dorp Vradeto, geeft het zicht vanaf de oostkant. Bij Monodendri zelf staat het klooster van Agia Paraskevi tegen de rotswand, met een pad erachter langs de rand. Vanaf die punten zie je de verhouding tussen diepte en breedte beter dan vanaf de bodem, waar de wanden het zicht wegnemen.
Is de Vikoskloof zwaarder dan andere Griekse kloofwandelingen?
Op een andere manier zwaar. De route is niet technisch, maar er is geen toezicht: geen ticketpost, geen vaste openingstijden en geen beheerder die bijhoudt wie er binnen is. Dat verschilt van de Imbroskloof en de Samariakloof op Kreta, die een seizoen en toegangscontrole hebben. De bodem is hier ruwer, de klim aan het eind is langer en op telefoonbereik beneden kun je niet rekenen. Ga vroeg, neem genoeg water mee en loop niet alleen.
Bronnen
- Vikos Gorge, Wikipedia (Engels) · De afmetingen (lengte 32 km, diepte 120 tot 1.350 m, breedte tot 2.500 m), de formulering van het Guinness-record, de gesteentelagen, de uitzichtpunten Oxia en Beloi, de randdorpen en het voorkomen van de gems · geraadpleegd 4 oktober 2026
- Vikos-Aoos UNESCO Global Geopark, Global Geoparks Network · De status en het jaar van erkenning, de oppervlakte van 1.200 km², de 62 nederzettingen, de hoogte van Tymfi en Smolikas en het ontstaan uit diepzeesediment bij de plaatbotsing · geraadpleegd 4 oktober 2026
- The Zagori Cultural Landscape, ICOMOS Cultural Landscapes · De werelderfgoedinschrijving van 2023, de twintig dorpen in het inschrijvingsgebied en de droge-steenpaden, trappen en boogbruggen rond de Vikos en de Voidomatis · geraadpleegd 4 oktober 2026