Op deze pagina
Een universiteitsstad aan een meer
Ioannina ligt in het binnenland van Epirus, op de westoever van het Pamvotismeer, en is de hoofdstad van die regio en de grootste stad van noordwest-Griekenland. In het Grieks heet ze Ιωάννινα, in Engelse bronnen Ioannina, Greece, soms getranscribeerd als Ioánnina.
Het water bij de stad is zoet: de kust van de regio begint pas ver naar het zuidwesten, bij Parga en Preveza. Ioannina is dan ook geen zomerbestemming, maar een stad die het hele jaar doorloopt. De universiteit opende in 1970 en telt ongeveer 25.000 studenten, en in februari zijn de winkelstraten net zo levendig als in juli. Athene ligt op 410 km, Thessaloniki op 260 km, beide over de A2 Egnatia Odos die de stad doorkruist.
Twee moskeeën als museum binnen de kasteelmuren
Het kasteel van Ioannina staat op een landtong in het meer, en binnen de muren wonen mensen. Achter de poorten liggen gewone woonstraten en huizen, geen afgebakend monument. De noordoostelijke citadel is Byzantijns van oorsprong; de zuidoostelijke binnenburcht heet Its Kale. Ali Pasja, die hier van 1788 tot 1822 regeerde, liet de muren grotendeels herbouwen en had op Its Kale zijn paleis, waarvan de resten er nog liggen.
Op Its Kale staat de Fethiye-moskee met zijn graf ervoor, naast het Byzantijns Museum en het Zilversmeedmuseum. Dat laatste gaat over plaatselijk werk: de zilversmeden van Ioannina leverden eeuwenlang aan een markt tot buiten de Balkan, en de stad geldt nog steeds als het Griekse centrum van dat ambacht. Bij de noordelijke hoek staat de Aslan Pasja-moskee, nu het volkenkundig museum van de gemeente. Dat er binnen één vesting twee moskeeën als museum staan, komt doordat de stad pas in 1913, na de Balkanoorlogen, bij Griekenland kwam.
Het bewoonde eiland waar Ali Pasja werd gedood
Van de kade onder het kasteel varen bootjes naar het eiland in het Pamvotismeer, een van de weinige bewoonde eilanden in een Europees binnenmeer. Auto's zijn er niet; het dorp bestaat uit paden, taverna's die meervis serveren en kloosters met post-Byzantijnse fresco's. Bronnen noemen er vijf met naam, onder meer Agios Panteleimon, Filanthropinon en Prodromou, en soms zes in totaal. De vaartijden wisselen met het seizoen en staan op de officiële site van het kasteel.
Hier werd Ali Pasja in 1822 gedood, in het klooster van Agios Panteleimon; een deel van dat gebouw is nu het museum over hem en de Griekse opstand. Zijn paleis en zijn graf liggen niet op het eiland maar in het kasteel op het vasteland. Die twee plekken worden vaak verwisseld.
Hoe is het weer in Ioannina?
Het weer in Ioannina is natter en koeler dan aan de Griekse kust. Het meetstation in de stad, op 475 m, komt over 1956 tot 2010 uit op 1.089 mm neerslag per jaar, meer dan welke andere stad op het Griekse vasteland. In januari is het gemiddeld 9 °C in de middag en 0,2 °C in de nacht, met vorst en af en toe sneeuw; de laagste meting is 13 °C onder nul. In juli loopt de middag op naar gemiddeld 31 °C, terwijl de nachten met rond 15 °C merkbaar koeler blijven dan aan de kust.
Voor wandelen in de bergen is die zomer aangenamer dan verder zuidelijk; voor de stad zelf zijn mei, juni en september het prettigst, en in november en december moet je op natte dagen rekenen. Die neerslag houdt ook de bergen van Epirus groen en voedt de rivier in de Vikoskloof.
Zagoria, Metsovo en Dodona liggen dichtbij
Veel reizigers nemen een hotel in Ioannina en rijden van daaruit de regio in; de afstanden zijn klein. De steendorpen met hun boogbruggen in Zagoria liggen vlak ten noorden van de stad. Oostwaarts, aan de weg richting Thessalië, ligt het bergdorp Metsovo, en in diezelfde richting staan de kloosters van Meteora op hun rotspilaren.
Ongeveer 22 km zuidwestelijk van de stad ligt Dodona, in de oudheid een van de belangrijkste en oudste orakelplaatsen van de Griekse wereld, waar het antwoord van Zeus uit een heilige eik werd gelezen. Koning Pyrrhus van Epirus maakte het in de derde eeuw v.Chr. tot zijn religieuze centrum en liet er een groot theater bouwen. De luchthaven van de stad draagt zijn naam, Ioannina National Airport Koning Pyrrhus (IOA) op 4 km van het centrum, en heeft vooral binnenlandse vluchten; wie uit Nederland komt, landt in de praktijk elders en rijdt door. Hoe Epirus zich tot de rest van het land verhoudt, staat in het overzicht van alle bestemmingen.
Veelgestelde vragen
Hoeveel tijd heb je nodig voor Ioannina zelf?
Voor het kasteel, de twee museummoskeeën, het Byzantijns Museum en het Zilversmeedmuseum plus een overtocht naar het eiland met het Ali Pasja-museum is één volle dag reëel. Gebruik je de stad als basis voor Zagoria, de Vikoskloof en Dodona, dan is drie tot vijf nachten gebruikelijker, met de stad op de eerste en laatste dag.
Wat is het verschil tussen het kasteel van Ioannina en Its Kale?
Het kasteel is de hele ommuurde stadswijk op de landtong in het meer, met woonhuizen, straten en twee citadellen. Its Kale is de zuidoostelijke binnenburcht daarbinnen: de hoger gelegen kern met het paleisterrein van Ali Pasja, de Fethiye-moskee met zijn graf en de twee musea. Het kasteel loop je vrij in; voor de musea op Its Kale geldt een entree.
Bronnen
- Wikipedia (Engels): Ioannina · De ligging aan het Pamvotismeer op ongeveer 500 m, de afstanden van 410 km tot Athene en 260 km tot Thessaloniki, de inwonertallen van de census 2021 (64.896 stad, 113.978 gemeente), de rol als hoofdstad van Epirus, de periode van Ali Pasja 1788 tot 1822, de aansluiting bij Griekenland in 1913, de universiteit uit 1970 met ongeveer 25.000 studenten, de zilversmeedtraditie en de klimaatcijfers van het station op 475 m over 1956 tot 2010: 1.089,3 mm neerslag, januari gemiddeld 9,0 °C en 0,2 °C, juli 31,0 °C en 15,2 °C, laagste meting 13 °C onder nul · geraadpleegd 4 oktober 2026
- Kasteel van Ioannina (officieel) · De bewoonde kern binnen de muren, de Byzantijnse noordoostelijke citadel en Its Kale als zuidoostelijke binnenburcht, het paleisterrein van Ali Pasja, de Fethiye-moskee met zijn graf, het Byzantijns Museum en het Zilversmeedmuseum op Its Kale, de Aslan Pasja-moskee als volkenkundig museum, het eiland als een van de weinige bewoonde binnenmeereilanden van Europa met autovrije paden en post-Byzantijnse fresco's, en de veerdienst vanaf de kade · geraadpleegd 4 oktober 2026
- Discover Greece: Ioannina · De kloosters op het eiland (Agios Panteleimon, Filanthropinon, Stratigopoulou, Eleousa, Prodromou), de dood van Ali Pasja in 1822 in het klooster van Agios Panteleimon en het museum over hem en de opstandsperiode · geraadpleegd 4 oktober 2026
- Wikipedia (Engels): Dodoni en Ioannina National Airport · De afstand van ongeveer 22 km zuidwestelijk van Ioannina, het orakel van Zeus en het theater dat koning Pyrrhus in de derde eeuw v.Chr. liet bouwen, en de naamgeving van de luchthaven (IOA, 4 km van het centrum, sinds 2007 Koning Pyrrhus) · geraadpleegd 4 oktober 2026