Metsovo

Waar ligt Metsovo?

Metsovo ligt hoog in het Pindosgebergte, in de regionale eenheid Ioannina in Epirus. Aan de stad is die hoogte te zien: stenen huizen op de helling, houtkachels, sneeuw in de winter.

De stad ligt op het punt waar Epirus overgaat in Thessalië, bij de bergovergang die als Katarapas bekendstaat. Eeuwenlang was dat de enige bruikbare doorgang tussen de westkust en het Griekse binnenland, en Metsovo was de plaats waar reizigers en karavanen stopten. De Egnatia Odos (A2) gaat hier nu door tunnels onder de bergen door, waardoor de rit over de pas veel korter is dan vroeger: de snelweg sloot in 2006 aan op de oude nationale weg 6 bij Metsovo en was in 2009 helemaal klaar. Wie vanuit Ioannina of vanaf Meteora rijdt, komt er vrijwel zonder omrijden langs, en veel bezoekers houden het bij een tussenstop.

Waar de musea en de herenhuizen vandaan komen

In 1659 kregen de inwoners van de Ottomaanse overheid een privilege: zij hoefden de gewone en bijzondere belastingen niet te betalen, in ruil voor het bewaken van de bergpassen en het verzorgen van reizigers. Dat gaf de stad in de praktijk zelfbestuur, en de inwoners gebruikten die ruimte om handel te drijven, tot in de steden van Midden-Europa.

Met dat handelsgeld is later veel in de stad geïnvesteerd. De families Tositsas en Averoff schonken grote bedragen aan Griekse instellingen, waaronder de Polytechnische Hogeschool in Athene, en aan hun eigen stad. Het Tositsa-folkloremuseum is sinds 1955 open en zit in een herenhuis dat als woning van een koopmansfamilie is ingericht; de Averoff-galerij opende in 1988 met een collectie Griekse schilderkunst. Daardoor is er in Metsovo ook binnen iets te zien, anders dan in de dorpen van Zagoria, waar het landschap de reden is om te komen.

Aminciu, het grootste Aromaanse centrum van Griekenland

Metsovo is de grootste plaats in Griekenland waar het Aromaanse of Vlachse leven voortbestaat. In het Aromaans heet de stad Aminciu. Aromaans is een Romaanse taal, verwant aan het Roemeens, die een deel van de bevolking van de Pindos naast Grieks doorgaf; in Nederlandse en Engelse bronnen heet die groep meestal Vlachen.

De Vlachen van deze streek waren herders en kooplieden die met hun kudden tussen hoge zomerweiden en lagere winterweiden pendelden. Die veeteelt verklaart ook waarom de zuivel van Epirus zo bekend is. Epirus heeft ook een kust, met plaatsen als Parga; de andere bestemmingen staan in het overzicht van Griekse bestemmingen.

Metsovone, Katogi en de sneeuw

Metsovone is de bekendste gerookte kaas van Griekenland en draagt sinds 1996 een Europese beschermde oorsprongsbenaming (BOB). Hij wordt gemaakt van koemelk, soms gemengd met schapen- of geitenmelk, volgens de pasta filata-methode waarbij de wrongel warm wordt gekneed en getrokken, en daarna gerookt; voor de verkoop rijpt hij minstens drie maanden. Hij komt uit de kaasfabriek van de Tositsa-stichting, dus uit dezelfde nalatenschap als de musea.

In de stad staat ook het wijnhuis Katogi, aangelegd door de familie Averoff. Wijnbouw op deze hoogte is in Griekenland ongebruikelijk, omdat het seizoen korter en koeler is dan aan de kust; er zijn Franse druivensoorten geplant in plaats van de gebruikelijke zuidelijke. Er valt ongeveer 1.531 mm neerslag per jaar, veel meer dan in de rest van Griekenland, en in de winter valt die als sneeuw. Er zijn twee kleine skigebieden, Karakoli en Politsies, die alleen in het seizoen werken.

Veelgestelde vragen