Keftedes
Gebakken Griekse gehaktballetjes met munt als kenmerkend kruid, als meze of met friet, soms gesmoord in tomatensaus.
Keftedes maak je van gehakt met ongeveer 30 procent vet, fijn geraspte ui, geweekt oud brood of geraspte beschuit, veel munt en een scheut azijn. Dat mengsel kneed je vijf tot tien minuten en laat je minstens een uur koud staan. Daarna draai je balletjes van ongeveer 30 gram, rol je ze door bloem en bak je ze in een laag olijfolie goudbruin, zes tot acht minuten.
Een keftes is een kleine bal die kort in hete olie gaat, en zo'n formaat droogt snel uit. Bijna alles in het mengsel werkt daartegen: vet in het gehakt, fijn geraspte ui die vocht meebrengt, en geweekt oud brood of geraspte beschuit dat dat vocht vasthoudt. De lijst is daardoor korter dan bij veel andere Griekse recepten. Wat keftedes als gerecht precies zijn, met de naamgeschiedenis en de varianten in saus, staat op een eigen pagina.
Op één punt kiezen de bronnen verschillend. Protothema rekent twee eieren op 500 gram gehakt, My Greek Dish één ei op 700 gram, en Diane Kochilas laat het ei weg en kneedt 175 tot 250 milliliter melk door 680 gram gehakt tot die is opgenomen. Ei bindt en houdt de bal heel in de olie; melk maakt het mengsel losser, waardoor er paneermeel bij moet. Protothema rekent voor keftedes ook op ongeveer 30 procent vet, tegen 20 procent voor de platte schijven bij bifteki maken. Waarom dat verschil er is, zegt de bron niet.
De meeste recepten rollen de balletjes vlak voor het bakken door bloem. Dat laagje neemt het vocht aan de buitenkant op, zodat de bal in de olie meteen een droge korst vormt in plaats van te plakken en te spatten. Protothema mengt bloem en paneermeel in gelijke delen, Argiro Barbarigou werkt vier tot vijf eetlepels bloem juist door het gehakt zelf. Mia Kouppa slaat de bloem over en rekent op het paneermeel in het mengsel; die balletjes blijven zachter van buiten.
Over de hitte lopen de aanwijzingen minder uiteen. Kochilas verhit een laag olijfolie van ongeveer tweeeënhalve centimeter op middelhoog vuur, Mia Kouppa houdt het op ruim een centimeter en test met één balletje, dat zacht moet sissen en niet knetteren. Leg de pan niet vol, want anders zakt de temperatuur en zuigt het vlees olie op.
Keftedakia is het verkleinwoord: hetzelfde mengsel, kleinere ballen. Dat bepaalt vooral de tijd in de pan. Protothema rekent voor balletjes van ongeveer 30 gram zes tot acht minuten, terwijl grotere ballen van walnoot- tot golfbalformaat langer nodig hebben. Wie een keftedakia recept zoekt, kan dit recept voor keftedes aanhouden en de balletjes kleiner draaien. De kleine gaan rond op een tafel met meze, de kleine Griekse gerechten om te delen, de grotere komen met friet of de rode tomatenrijst die hier Griekse rijst heet op een bord, met zelfgemaakte tzatziki ernaast.
Munt is het kruid dat dit mengsel onderscheidt van de andere Griekse gehaktgerechten. Kochilas gebruikt twee eetlepels gedroogde Griekse munt op 680 gram vlees en verder geen kruiden, Protothema 25 gram verse munt per 500 gram. Komijn hoort niet in de basis, want dat is het kruid van soutzoukakia, de langwerpige rolletjes in tomatensaus. Argiro Barbarigou gebruikt het wel in haar versie waarin de balletjes na twee tot drie minuten bakken nog tien minuten in geraspte tomaat smoren.
Voor het gehaktmengsel
Voor het bakken
Recept samengesteld door de redactie van De Griekse Wiki uit de bronnen bij dit artikel. degrieksewiki.nl/eten-en-drinken/recepten/keftedes-maken/ · geraadpleegd 4 oktober 2026
Waar het vandaan komt en welke varianten er bestaan lees je bij Keftedes.
Meestal is het mengsel te nat. Geweekt brood dat niet goed is uitgeknepen en ui die niet heeft uitgelekt brengen zoveel vocht mee dat de bal geen samenhang krijgt. Een uur in de koelkast helpt daar een deel van op, omdat het vet stijver wordt en de kruim het vocht opneemt. Helpt dat niet, dan gaat er een eetlepel paneermeel bij. Bak altijd eerst één proefballetje: blijft die heel, dan kan de rest de pan in.
Voor balletjes van ongeveer 30 gram rekent Protothema zes tot acht minuten in totaal, een paar keer gedraaid. Grotere ballen hebben meer tijd nodig, en een volle pan koelt af, waardoor het langer duurt. Kijk daarom naar twee dingen: de korst is rondom gelijkmatig goudbruin, en het vocht uit een doorgesneden balletje is helder in plaats van roze. In de oven houdt My Greek Dish 20 minuten op 200 °C aan en Mia Kouppa 15 tot 20 minuten op 175 °C.
Gebakken Griekse gehaktballetjes met munt als kenmerkend kruid, als meze of met friet, soms gesmoord in tomatensaus.
Grieks tzatziki recept met volle yoghurt, uitgeknepen komkommer en knoflook, klaar in twintig minuten plus een uur koeltijd.
Grieks moussaka recept met geroosterde aubergine, kruidige gehaktsaus en een bechamel die dik genoeg is om te snijden.
Grieks baklava recept met walnoten, kaneel en honingsiroop, laag en lang gebakken en ingesneden voordat hij de oven in gaat.
Langwerpige gehaktrolletjes met komijn en knoflook, in Griekenland gesmoord in tomatensaus en op Nederlandse kaarten meestal van de grill.