Edessa

Een stad op een rotsrand met watervallen

Edessa ligt in Macedonië, op 320 meter hoogte op de rand van een plateau dat hier abrupt eindigt. Dat hoogteverschil bepaalt hoe de stad eruitziet. Het water uit de hoger gelegen bekkens loopt door en langs de bebouwing en stort aan de oostkant over de wand naar de Macedonische vlakte eronder. In Grieks schrift staat er Έδεσσα. De plaats is de hoofdplaats van de regionale eenheid Pella.

De bekendste val heet Karanos, meet 70 meter en is daarmee de hoogste van Griekenland. Hij ligt niet in een afgelegen kloof maar aan de voet van het Watervallenpark, aan de noordoostrand van de stad: je loopt er in tien minuten vanaf het centrum naartoe. Achter het water is een pad aangelegd, zodat je de val van binnenuit ziet met de vlakte erachter. Vlakbij valt de Lambda in twee stralen naar beneden, en in het park staat een openluchtmuseum over water. Wie zoekt op Edessa in Griekenland bedoelt vrijwel altijd deze stad, en niet het antieke Edessa in Mesopotamië, het huidige Şanlıurfa in Turkije. Dat is een andere plaats met dezelfde Griekse naam.

Waar komt de naam Edessa vandaan?

Tot 1923 heette de stad officieel Vodena, naar het Slavische vodĭnŭ, water. Toen werd de antieke naam Edessa hersteld. Die naam wordt verklaard als toren in het water en gaat vermoedelijk terug op een Frygische vorm. Beide namen gaan dus over hetzelfde water.

Met dat water werd ook geld verdiend. Edessa groeide in de negentiende en twintigste eeuw uit tot een textielcentrum met vier grote fabrieken, waarvan de grootste de watervallen als energiebron gebruikte. De oude fabriekspanden bij het park horen bij die geschiedenis. Na bijna vijf eeuwen Ottomaans bestuur kwam de stad op 18 oktober 1912 bij Griekenland, tijdens de Eerste Balkanoorlog.

Was Edessa de eerste hoofdstad van Macedonië?

Volgens de overlevering stichtte koning Karanos het antieke Edessa als eerste hoofdstad van Macedonië, en de hoogste waterval draagt nog zijn naam. Lange tijd werd daarom aangenomen dat Edessa de oude koningsstad Aigai was. Dat bleek niet te kloppen. In 1977 begon de archeoloog Manolis Andronikos de Grote Tumulus bij Vergina op te graven en vond daar vier graven, waarvan twee sinds de oudheid ongeschonden. Tomb II wordt gelezen als het graf van Philippos II. Aigai lag dus bij Vergina en niet bij Edessa.

Voor een bezoeker maakt dat uit, omdat het bepaalt waar je de Macedonische koningen zoekt. De graven staan in Vergina, de mozaïeken en het paleis van de latere hoofdstad in Pella, dat de naam van de regionale eenheid draagt waarvan Edessa de hoofdplaats is. Edessa zelf heeft geen koningsgraven; wat de stad te bieden heeft, zit in het landschap en in de stad zelf.

Hoe kom je in Edessa en wat combineer je ermee?

Edessa heeft een eigen station aan de spoorlijn van Thessaloniki naar Bitola, bediend door lijn 2 van de regionale trein rond Thessaloniki. Dat is ongebruikelijk voor een Griekse provinciestad en maakt een dagbezoek zonder auto mogelijk. Controleer de actuele tijden bij de vervoerder, want het aanbod op regionale lijnen wisselt. Met de auto past de stad goed in een route door het Macedonische binnenland.

Edessa ligt niet aan de zee. Het is een werkende stad op hoogte, met koelere zomeravonden dan de kust en bezoekers die voor water, wandelen en de omgeving komen. Wil je stranden erbij, dan combineer je met Pieria aan de voet van de Olympus of met de havenstad Kavala verder oostelijk. Zoek je meer van dit hoogland, dan ligt Kastoria aan een meer in dezelfde hoek van het land. Andere regio's staan bij Bestemmingen.

Veelgestelde vragen