Skala Kallonis

De haven van het dorp Kalloni

Skala Kallonis ligt midden op Lesbos, aan de noordoever van de golf van Kalloni. Het is de haven van Kalloni, het landbouwdorp dat een paar kilometer landinwaarts ligt en sinds 2019 de zetel is van de gemeente West-Lesbos. Kalloni ligt ongeveer 40 km noordwestelijk van de hoofdstad Mytilini, op een vruchtbare vlakte met olijven, wijngaarden, aardappelen en citrusbomen.

Het dorp aan het water ligt op 5 m boven zee en is klein gebleven: 454 inwoners in 1991, 476 in 2001 en 462 bij de telling van 2011. Skala betekent aanlegplaats. Op Lesbos dragen meerdere kustplaatsen die toevoeging bij de naam van een dorp dat hogerop ligt, zoals Skala Polichnitou en Skala Sykamias, en ook elders komt het voor, bijvoorbeeld bij Skala op Kefalonia. Skala Kallonis is dus de haven van Kalloni en geen zelfstandig dorp met eigen achterland.

Waarom er hier sardines en flamingo's zitten

De golf van Kalloni snijdt diep het eiland in: ongeveer 110 km² water, gemiddeld 10 m diep en maximaal 25 m, verbonden met de Egeïsche Zee door één smalle doorgang. Water dat nauwelijks wordt uitgewisseld warmt op en houdt voedingsstoffen vast. Dat verklaart zowel de vis als de vogels waar het dorp bekend om staat.

De vis heet papalina, een kleine sardine die alleen uit deze golf komt en door het warme, planktonrijke water vetter is dan soortgenoten uit open zee. Thuis en in de taverne gaat ze een paar uur tot maximaal een etmaal in grof zout en komt ze daarna rauw op tafel met olie en citroen. Skala Kallonis heeft er een eigen sardinefeest voor, met gegrilde vis, ouzo en muziek; in drie dagen komen er meer dan 8.000 bezoekers op af. De bronnen noemen voor de datum zowel juli als augustus, dus controleer die voor het jaar van je reis bij de gemeente.

De zoutpannen en de twee kijkhutten

Aan de noordkant van de golf, naast het dorp, liggen zoutpannen van ongeveer 260 hectare: rechthoekige bassins met een brede ondiepe geul aan de westkant. Er loopt een asfaltweg langs en er staan twee kijkhutten, zodat je de vogels van dichtbij kunt bekijken zonder het terrein op te gaan. De pannen zelf en de onderhoudswegen ertussen mag je niet betreden; blijf op de doorgaande weg en bij de hutten.

Wat er zit, wisselt per seizoen. In het voorjaar staan er steltlopers als kluten en bosruiters, sterns, eenden en bruine kiekendieven, en flamingogroepen die soms boven de tweeduizend vogels uitkomen. In de golf en de omliggende moerassen zijn 134 vogelsoorten vastgesteld, waarvan 66 trekvogels; het gebied is aangewezen als speciale beschermingszone onder de Europese vogelrichtlijn en geldt als Important Bird Area. April en mei zijn de drukste maanden voor vogelaars, in september en oktober komt de najaarstrek langs, en ook buiten die periodes valt er te kijken.

Het strand en het zwemwater

Het strand van Skala Kallonis is lang en zandig, het water wordt heel langzaam dieper en het strand heeft de Blauwe Vlag. Dat is prettig voor gezinnen met kleine kinderen. Wil je dicht bij de kant kunnen zwemmen of zoek je golven, dan zit je beter aan de open zuidkust bij Vatera, waar acht kilometer zand en kiezel ligt, of aan het kiezelstrand van Molyvos in het noordwesten. Doordat de golf ondiep en voedselrijk is, is het water hier minder helder dan aan de open kust.

Skala Kallonis is een van de bekendste verblijfsplaatsen van het eiland, en een deel van de hotelgasten komt voor de vogels in april en mei. Het dorp heeft daardoor ook buiten de hoogzomer bedrijvigheid, anders dan een zomerbadplaats als Petra.

Veelgestelde vragen