Petra (Lesbos)

Een vrijstaande rots van 40 meter tussen de huizen

Petra ligt aan de noordkust van Lesbos, ook geschreven als Lesvos, ongeveer 55 km noordwestelijk van de hoofdstad Mytilini en 17 km boven Kalloni. Wie Petra op Lesbos op de kaart zoekt, vindt het op de strook tussen Anaxos en Molyvos, met Turkije aan de horizon. De plaats is het bestuurlijke middelpunt van de deelgemeente Petra, die onder de gemeente West-Lesbos valt.

Pétra betekent rots. Midden in de bebouwing staat een vrijstaande rotspunt van ongeveer 40 m, hoger dan de huizen eromheen, met een kerk op de top. Vanaf de dorpsstraten kijk je daar tegen steen omhoog. In de kern wonen 1.112 mensen (telling 2021), bijna evenveel als de 1.108 van 2011; het aantal inwoners is nauwelijks veranderd.

114 treden naar Panagia Glykofilousa

Naar de top leidt een trap van 114 treden, uitgehakt in de rots. Bovenaan staat Panagia Glykofilousa, de kerk van de Maria die zoet kust, een driebeukige basiliek die volgens het UNESCO-geopark van Lesbos in 1840 van de grond af is vernieuwd. Binnen hangen byzantijnse iconen en staat gesneden houtwerk. De kerk is een bedevaartsplek voor het hele eiland; op 15 augustus, de Ontslapenis van de Moeder Gods, is het feest er het grootst.

Over wat er vóór de kerk op de rots stond, lopen de bronnen uiteen. Het geopark noemt aanwijzingen voor een Genuees fort op dezelfde plek, en andere overzichten spreken van een kleiner kerkje in de vijftiende of zeventiende eeuw. Die oudere lagen zijn niet hard gedateerd. Houd er bij een beklimming rekening mee dat de trap smal is en in de middagzon geen schaduw heeft.

Een archontiko en de eerste vrouwencoöperatie van Griekenland

Beneden de rots is Petra een gewoon werkdorp met steile steegjes, steenbouw en neoklassieke koopmanshuizen uit de negentiende en begin twintigste eeuw. Het bekendste is het huis van Vareltzidaina, een archontiko uit het eind van de achttiende eeuw dat nu museum is: een stenen onderbouw met een bovenverdieping in vakwerk met leemvulling, en binnen wandschilderingen met landschappen en bloemmotieven. De naam is een vertaling van de familienaam Bardaktsoglou, naar het Turkse woord voor vat; de eigenaren verhandelden wijn.

Aan de zeekant ligt het lange strand waar het toerisme van leeft, met de dorpsstraat erachter en geen aparte hotelstrook. Op het plein zit de vrouwencoöperatie van Petra, in 1983 door 24 vrouwen opgericht als de eerste agrotoeristische vrouwencoöperatie van Griekenland; ze verhuurt kamers en runt in het seizoen een restaurant. Het verblijfsaanbod in Petra is daardoor voor een deel in handen van het dorp zelf.

Petra of Molyvos: wat is het verschil?

Petra en Molyvos liggen 6 km van elkaar en worden vaak in één adem genoemd, maar ze zijn verschillend. Molyvos is een beschermd kasseidorp op een helling onder een kasteel, met een kiezelstrand; naar bijna elk adres loop je er omhoog. Petra is vlak en heeft het grotere en zandigere strand, met een gewone dorpseconomie eromheen. Wil je zwemmen en vlak wandelen, dan is Petra praktischer; zoek je het historische dorpsbeeld, dan Molyvos.

Zonder auto gaat het met de bus van KTEL Lesvos op de lijn Mytilini–Petra–Molyvos, een rit van ongeveer anderhalf uur via Kalloni en Skala Kallonis, met onderweg stops bij Anaxos. De tijden wisselen per seizoen en staan op de site van KTEL Lesvos; in de winter rijden er minder bussen dan in augustus. Welke maand je kiest, maakt voor het weer wel uit: zie weer en klimaat op Lesbos voor de temperaturen per maand.

Veelgestelde vragen