Op deze pagina
Waar de stad ligt en hoe je de naam tegenkomt
Lefkas-stad ligt op de noordoostpunt van Lefkas, aan de smalle doorgang tussen het eiland en het Griekse vasteland. Je rijdt er binnen over een dam met een drijvende brug, dus zonder veerboot, en komt dan vrijwel meteen in de stad uit. Het is de grootste plaats van het eiland en ook het bestuurlijke en commerciële middelpunt: hier zitten de overheidsdiensten, de scholen, de winkels en de grote supermarkten.
Je komt de plaats onder meerdere namen tegen. Nederlandse reisaanbieders schrijven Lefkas stad, het Grieks heeft Λευκάδα en in internationale bronnen staat Lefkada stad of Lefkada Town. Het gaat om dezelfde plaats, en omdat het eiland ook zo heet, moet je bij het boeken opletten of een aanbieding de stad of het eiland bedoelt. Wij houden Lefkas-stad aan voor de plaats en Lefkas voor het eiland.
Waarom de huizen een stenen onderstuk en een houten bovenstuk hebben
Wie door de straten loopt, ziet onderaan metselwerk en daarboven een verdieping van hout en beschilderde golfplaat. Dat is een bouwsysteem tegen aardbevingen. Lefkas ligt in een van de seismisch actiefste zones van Griekenland, en na de aardbeving van 1825 werd de stad onder Brits bestuur volgens aardbevingsvoorschriften opgebouwd. De begane grond is massief steen; de bovenverdieping bestaat uit een houten raamwerk met schuine schoren, dat zijn gewicht niet op die stenen muren afzet maar via eigen staanders, pondelles, rechtstreeks naar de fundering brengt.
In één huis staan dus twee constructies naast elkaar: als de stenen onderbouw bij een beving beweegt, hangt het houten bovenstuk daar niet aan vast. De vakken in het houten raamwerk werden bij deftige huizen met baksteen gevuld en bij eenvoudige met takkenbundels, afgesmeerd met lantsa, een mengsel van kalk, fijn zand en water. De golfplaat eroverheen houdt het hout droog en isoleert. Elk huis kreeg zijn eigen kleur, waardoor de stad bonter is dan de meeste Ionische plaatsen. Onderzoekers noemen dit systeem uniek in Griekenland.
Dezelfde gedachte zit achter de klokkentorens: naast de oude stenen kerken staan losse torens van metalen vakwerk, niet vast aan het kerkgebouw. Zware stenen torens bleken telkens te bezwijken, waarna men ze van ijzer ging bouwen, omdat die bij een schok meebuigen in plaats van scheuren. De zware bevingen van 1948 en 1953 hebben grote delen van de oude stad alsnog verwoest, dus veel van wat je nu ziet is naoorlogs herbouwd volgens het oude principe.
De bouwwijze is goed te zien aan de hoofdstraat en in de zijstraten daarachter: zoek naar de naad tussen het stenen onderstuk en de bovenverdieping, en naar de staanders die bij verbouwingen soms zichtbaar zijn.
De brug, het fort en de lagune
Aan de rand van de stad liggen de brug, het fort en de lagune dicht bij elkaar. De verbinding met het vasteland loopt over een drijvende brug, de FB Santa Maura, die opzij draait als er zeilboten door de doorgang moeten; dat openen en sluiten kost ongeveer een kwartier en gebeurt op vaste momenten per uur. Op de landtong daarnaast ligt het fort Agia Mavra, ook Santa Maura genoemd, rond 1300 gebouwd om die doorgang te beheersen, later uitgebreid door de Ottomanen en in 1684 door de Venetiërs tot puur militair werk teruggebracht.
Aan de westkant van de stad ligt de lagune van Lefkas, een ondiepe binnenzee die in het Natura 2000-netwerk is opgenomen en door het Ramsarverdrag als wetland van internationaal belang is aangemerkt; in de winter strijken er trekvogels neer, van reigers en zwanen tot pelikanen en flamingo's. Aan de oostkant ligt de marina, met ongeveer 620 ligplaatsen voor boten tot 45 meter en een droogdok. Zeilers overwinteren hier, en daardoor is er in de stad ook buiten de zomer iets te doen. Wie zelf het water op wil, vindt de dagtochten en het autoveer naar het buureiland Meganisi verderop aan de oostkust, in Nidri.
Verblijven in Lefkas-stad en waar je kunt zwemmen
Als basis is de stad vooral geschikt wanneer je het eiland in wilt. Een zwemstrand aan de kade is er niet, de lagune is beschermd wetland en geen zwemwater, en de mooie kust ligt een half uur rijden verderop. De stad heeft wel winkels en tavernes die ook in oktober open zijn, en je bereikt vanuit hier zowel de west- als de oostkust binnen een uur.
Wil je 's ochtends het water in, dan kies je beter aan de kust: het lange kiezelstrand van Kathisma of het autoluwe dorp Agios Nikitas aan de westkant, of Vassiliki in het zuiden, waar veel gesurft wordt. Een dag in de stad is wel de moeite: de hoofdstraat, de kerken met hun metalen klokkentorens, het archeologisch museum en het fort vullen samen een ochtend. Een kade met een fort naast een gewone stad vind je ook op het vasteland tegenover het eiland, in het kustplaatsje Parga; meer plaatsen staan in het overzicht van Griekse bestemmingen.
Veelgestelde vragen
Is Lefkas-stad een goede basis voor een vakantie op Lefkas?
Voor wie met een huurauto het eiland rondgaat wel. De stad ligt op de noordpunt, waar alle wegen samenkomen, en je zit binnen een uur aan de westkuststranden, in de bergdorpen of in het zuiden. Ook de luchthaven bij Preveza is dichtbij. Zoek je een vakantie waarbij het strand voor de deur ligt en de auto blijft staan, dan is een badplaats aan de oost- of westkust logischer. Buiten het hoogseizoen is er wel dit verschil: in de stad is het hele jaar iets open, in de badplaatsen niet.
Waarom staat de brug bij Lefkas-stad soms open?
Omdat het geen vaste brug is. De verbinding over de doorgang is een drijvend vaartuig, de FB Santa Maura, dat opzij zwenkt zodat zeilboten en grotere schepen tussen de Ionische Zee en het binnenwater door kunnen. De doorgang wordt op vaste momenten per uur vrijgemaakt en die manoeuvre duurt ongeveer een kwartier, dus voor het autoverkeer betekent het af en toe wachten. Reken bij een vlucht met een krappe aansluiting op dat wachtmoment, en kijk de actuele tijden ter plaatse na: ze zijn in de loop der jaren bijgesteld.
Bronnen
- Wikipedia: Lefkada (city) · Griekse naam, inwonertallen van de telling 2021 voor stad en deelgemeente, de status als deelgemeente, de aardbevingsbestendige bouwwijze met hout en lichte materialen, de kerken en het archeologisch museum · geraadpleegd 4 oktober 2026
- Lefkada Slow Guide: de architectuur van Lefkas-stad · De herbouw na 1825 volgens Britse aardbevingsvoorschriften, de stenen onderbouw met lichte houten bovenverdieping, de pondelles die de last naar de fundering brengen, de vulling met baksteen of takken en de lantsa, en de beschilderde golfplaten gevels · geraadpleegd 4 oktober 2026
- Vintzileou e.a., Seismic behaviour of the historical structural system of the island of Lefkada · Het dubbele constructiesysteem van één tot drie verdiepingen, het houten raamwerk met schoren en gevulde vakken, en de beoordeling van dit systeem als uniek en seismisch gunstig · geraadpleegd 4 oktober 2026
- A Greek Oddity: Lefkada Town, de brug, het fort en de klokkentorens · De FB Santa Maura als drijvende brug die opzij draait met een manoeuvre van ongeveer een kwartier, het fort Agia Mavra rond 1300 op de landtong met de latere Ottomaanse en Venetiaanse fasen, en de losse metalen klokkentorens naast de stenen kerken · geraadpleegd 4 oktober 2026
- Lefkas Marina · Ongeveer 620 ligplaatsen voor boten tot 45 meter, het droogdok en de voorzieningen voor onderhoud en overwintering · geraadpleegd 4 oktober 2026
- Regionale eenheid Lefkada: natuur · De lagune bij de stad als Natura 2000-gebied en als Ramsar-wetland van internationaal belang, met de vogelsoorten die er in de wintermaanden voorkomen · geraadpleegd 4 oktober 2026
- Greece Moments: Lefkada Town · De aardbeving van 22 april 1948 die grote delen van de oude stad verwoestte, de schade van de beving van 1953 en de latere herbouw, en de golfplaten gevels naast de metalen klokkentorens bij oude stenen kerken · geraadpleegd 4 oktober 2026