Op deze pagina
Dichter bij Athene dan bij de rest van de Cycladen
Kea is het eiland van de Cycladen dat het dichtst bij het vasteland ligt: ongeveer 20 km van Kaap Sounio en 60 km zuidoostelijk van Athene. Het meet 19 bij 9 km, samen 128,9 km², en het hoogste punt komt op 560 m. Bij de volkstelling van 2021 woonden er 2.335 mensen, tegen 2.455 in 2011 en ongeveer 7.000 rond 1821. Hoofdplaats is Ioulida, hoog op een helling in het noorden; de veerhaven Korissia ligt 6 km noordwestelijk daarvan.
Die korte afstand loopt niet via Piraeus. Boten naar Kea vertrekken uit Lavrio aan de oostkant van Attica, met 40 minuten als kortste overtocht; voor de langzamere afvaarten reken je ongeveer een uur. Een vliegveld is er niet. Vanaf het vasteland ben je er snel, terwijl je vanaf de meeste andere Cycladen een overstap en een groot deel van een dag nodig hebt. Het andere eiland dat zo kort bij de hoofdstad ligt, Aegina in de Saronische Golf, vaart juist wel uit Piraeus.
De tabel geeft per route de kortste overtocht. Op dezelfde verbinding varen vaak langzamere boten op andere uren, en de frequentie kan per seizoen verschillen. Gecontroleerd op 4 oktober 2026 bij Ferryhopper.
| Vanaf | Kortste overtocht | Hoe vaak |
|---|---|---|
| Lavrio | 40 min | Dagelijks |
| Kythnos | 55 min | 2 keer per week |
| Syros | 2 uur en 35 min | 2 keer per week |
| Tinos | 3 uur en 15 min | 1 keer per week |
| Andros | 4 uur en 35 min | 1 keer per week |
Bron: Ferryhopper: veerboten naar Kea
Een hoofdplaats op de helling, met pannendaken in aardetinten
Het witgekalkte, kubistische beeld van Mykonos gaat hier niet op. Ioulida staat op de hellingen van een heuvel, in traditionele bouwtrant met neoklassieke elementen, en veel huizen hebben pannendaken in aardetinten in plaats van witte dakterrassen. Het binnenland is groener en bewerkter dan op de meeste eilanden van de groep.
De plaatsen liggen dicht bij elkaar; op een eiland van 19 bij 9 km kan dat ook moeilijk anders. Korissia is de haven en de grootste toeristische plaats, Vourkari op 8 km een kade waar jachten liggen, Otzias op 10 km een beschutte baai met stenen huizen. Aan de zuidwestkant liggen Pisses in een vruchtbare vallei en Koundouros op 15 km, met het best ingerichte strand. Een auto of scooter heb je toch nodig: tussen de veerhaven en de hoofdplaats zit al 6 km bergop.
| Plaats | Afstand | Karakter | Voor wie |
|---|---|---|---|
| Ioulida | Hoofdplaats | Hellingen in het noorden, neoklassieke trekken | Dorpsleven en het museum |
| Korissia | 6 km noordwest | Veerhaven en grootste toeristische plaats | Aankomst zonder eigen vervoer |
| Vourkari | 8 km noordwest | Kade aan het water met jachten | Eten aan de haven |
| Otzias | 10 km noord | Beschutte baai met stenen huizen | Rustig zwemmen |
| Pisses | 11 km zuidwest | Dorp in een vruchtbare vallei | Strand met groen erachter |
| Koundouros | 15 km zuidwest | Ingericht strand met voorzieningen | Strandvakantie met service |
Bron: Greeka: dorpen van Kea
Vier antieke stadstaten en een leeuw uit de rots
Kea heette in de oudheid Keos en was verdeeld over vier stadstaten: Ioulis, Karthaia, Poieessa en Koressos. Karthaia gold als de belangrijkste en lag boven de baai van Poles, in het moeilijk bereikbare zuidoosten. Bij Ayia Irini aan de kust ligt een nederzetting die teruggaat tot het late neolithicum, rond 3300 v.Chr., met haar hoogtepunt in de late Minoïsche en vroeg Myceense tijd tussen 1600 en 1400 v.Chr. De vondsten uit beide plekken staan in het archeologisch museum in Ioulida.
Het bekendste monument is de stenen leeuw van Ioulida, de Liontas: een in de rots gehouwen leeuw van vóór 600 v.Chr., vanaf het dorp in een korte wandeling te bereiken. Bronnen lopen hier uiteen, want reisgidsen beschrijven hem soms als een natuurlijke rotsvorm met een verhaal eromheen. Ook elders in de Cycladen staan beelden nog in het gesteente waaruit ze gehouwen zijn: op Naxos liggen bij Melanes en Apollonas onvoltooide kouroi in de marmerstreek waar ze zijn uitgehakt. Uit het antieke Keos komen ook de dichters Simonides en Bacchylides, de sofist Prodicus en de arts Erasistratos. Het klooster Panagia Kastriani staat 7 km oostelijk van Otzias op een rots boven de zee.
Het wrak van de Britannic ligt 122 meter diep
In de zeestraat tussen Kea en het vasteland ligt de Britannic, het zusterschip van de Titanic. Het hospitaalschip liep op 21 november 1916 om 08.12 uur op een Duitse zeemijn, gelegd door de onderzeeboot U-73, en zonk dichter bij Kea dan bij het naburige Makronisos. Van de 1.066 mensen aan boord kwamen er dertig om. Het wrak ligt op ongeveer 122 m diepte en geldt als het grootste intacte passagiersschip op de zeebodem; Jacques Cousteau vond het op 13 november 1975 met side-scan sonar.
Zelf duiken naar het wrak kan niet: 122 m ligt ver buiten het bereik van recreatief duiken, en de duiken die er plaatsvinden zijn expedities van technische duikers. Welke regels de Griekse autoriteiten er nu aan stellen, hebben we niet uit een betrouwbare bron kunnen vaststellen.
Vooral bezocht door Atheners, meestal in het weekend
Kea past bij een korte reis uit Athene, en zo wordt het eiland ook gebruikt: voor een weekend of een tocht met de boot, vooral door bewoners van de hoofdstad. De drukte volgt daardoor de week en niet alleen het seizoen. In het weekend vult het eiland zich, midden in de week blijft het stil, ook in de zomer.
Wie langs meerdere Cycladen wil varen, heeft aan Kea weinig houvast. Alleen Lavrio staat dagelijks in het schema; de verbindingen met Syros, Kythnos, Tinos en Andros varen één of twee keer per week, en voor Paros, Naxos en Milos wisselt de frequentie. Een route van eiland naar eiland begin je praktischer in Piraeus, met Kea als losse etappe uit Lavrio aan het begin of het eind.
Veelgestelde vragen
Is Kea hetzelfde eiland als Tzia, en hoe heet het in het Engels?
Ja, Kea en Tzia zijn twee namen voor hetzelfde eiland: Kea is de officiële naam, Tzia de vorm die in Griekenland zelf veel gebruikt wordt, en in de oudheid heette het Keos. In het Engels zoek je het als Kea island of Kea, Greece. Dat is geen overbodige moeite, want de korte naam levert veel treffers op die niets met Griekenland te maken hebben. Zet er Tzia, Cycladen of Lavrio bij, of zoek in het Nederlands op Kea Griekenland.
Wat kun je op Kea doen als je er maar één dag bent?
Met een dagtocht uit Lavrio kom je verder dan de haven, maar je moet kiezen. De boot legt aan in Korissia; van daar is het 6 km bergop naar Ioulida, met het archeologisch museum en het begin van het korte pad naar de stenen leeuw. Vourkari ligt op 8 km aan het water en is de plek om te eten. Die drie punten passen in één dag, mits je vervoer regelt. Het antieke Karthaia in de zuidoosthoek lukt niet, en de stranden aan de zuidwestkant liggen tot 15 km van Ioulida.
Wanneer is het druk op Kea en wanneer juist niet?
De drukte volgt hier de week en niet alleen het seizoen. Kea is vooral een bestemming voor Atheners die er een weekend doorbrengen of met de boot naartoe varen. Vrijdag tot zondag en de Griekse feestdagen zijn daardoor de volste momenten, terwijl het midden in de week ook in juli en augustus rustig kan blijven. Wil je het eiland stil treffen, let dan net zo goed op de dag van de week als op de maand waarin je gaat.
Bronnen
- Wikipedia: Kea (island) · De namen Kea, Tzia en Keos, de ligging op ongeveer 20 km van Kaap Sounio en 60 km zuidoostelijk van Athene, de afmetingen van 19 bij 9 km en de oppervlakte van 128,9 km², het hoogste punt van 560 m, de inwonersaantallen (2.335 in 2021, 2.455 in 2011, ongeveer 7.000 in 1821), Ioulis als hoofdplaats en Korissia als haven met Vourkari als vissersplaats, de vier antieke stadstaten Ioulis, Karthaia, Poieessa en Koressos, de in de rots gehouwen leeuw van Ioulida (Liontas) van vóór 600 v.Chr., de nederzetting Ayia Irini met haar hoogtepunt in de late Minoïsche en vroeg Myceense tijd tussen 1600 en 1400 v.Chr., de dichters Simonides en Bacchylides, de sofist Prodicus en de arts Erasistratos, de overtocht van ongeveer een uur uit Lavrio en het gebruik van het eiland door Atheners voor weekend- en boottochten · geraadpleegd 4 oktober 2026
- Ferryhopper: veerboten naar Kea · Lavrio als vertrekhaven met een kortste overtocht van 40 minuten en dagelijkse afvaarten, en de kortste tijden en frequenties vanaf Kythnos (55 minuten, twee keer per week), Syros (2 uur en 35 minuten, twee keer per week), Tinos (3 uur en 15 minuten, één keer per week) en Andros (4 uur en 35 minuten, één keer per week), plus het bestaan van afvaarten vanaf Kea naar Paros, Naxos en Milos met wisselende frequenties; gecontroleerd op 4 oktober 2026 · geraadpleegd 4 oktober 2026
- Greeka: Kea (Tzia) · Bevestigt dat Kea het dichtst bij Athene gelegen bewoonde eiland van de Cycladen is en alleen per veerboot bereikbaar, dat er geen vliegveld is, de overtocht van ongeveer een uur uit Lavrio, Ioulida als hoofdplaats op de hellingen van een heuvel met traditionele bouwtrant en neoklassieke elementen, de pannendaken in aardetinten in plaats van witgekalkte kubussen, het groenere binnenland, en het publiek van bewoners van de hoofdstad dat vooral voor weekenden en korte trips komt · geraadpleegd 4 oktober 2026
- Greeka: dorpen van Kea · De afstanden vanaf Ioulida naar Korissia (6 km noordwest, haven en grootste toeristische plaats), Vourkari (8 km noordwest, plaats aan het water), Otzias (10 km noord, stenen huizen), Pisses (11 km zuidwest, vruchtbare vallei met strand) en Koundouros (15 km zuidwest, het best ingerichte strand), en Ioulida zelf als dorp aan de noordkant van het eiland · geraadpleegd 4 oktober 2026
- Greeka: bezienswaardigheden van Kea · De korte wandeling van Ioulida naar de stenen leeuw en de beschrijving daarvan als een op een rots uitgehouwen leeuwenkop, Ayia Irini als kustnederzetting vanaf het late neolithicum rond 3300 v.Chr., Karthaia als belangrijkste van de vier antieke stadstaten boven de baai van Poles in het moeilijk bereikbare zuidoosten, het klooster Panagia Kastriani 7 km oostelijk van Otzias op een rots boven de zee, en het archeologisch museum in Ioulida met vondsten uit Karthaia en Ayia Irini · geraadpleegd 4 oktober 2026
- Wikipedia: HMHS Britannic · Het zinken op 21 november 1916 om 08.12 uur na het raken van een Duitse zeemijn die door de onderzeeboot U-73 was gelegd, het zinken dichter bij Kea dan bij Makronisos in het Kea-kanaal, dertig doden en 1.036 overlevenden van de 1.066 mensen aan boord, de diepte van ongeveer 122 m, de status als grootste intacte passagiersschip op de zeebodem en de vondst door Jacques Cousteau op 13 november 1975 met side-scan sonar · geraadpleegd 4 oktober 2026