Op deze pagina
Wie Anafiotika bouwde
Anafiotika ligt in het hart van Athene, hoog in de oude stad Plaka, tegen de noordoostelijke flank van de rots waarop de Akropolis staat. De naam betekent: de mensen van Anafi. Anafi is een eiland in de zuidelijke Cycladen, oostelijk van Santorini, ruim 40 km² groot en met 293 inwoners in 2021, alleen per boot te bereiken. Vanaf de jaren dertig van de negentiende eeuw kwamen bouwers van dat eiland naar Athene, dat net hoofdstad was geworden en begon aan de verbouwing van de stad en aan het paleis van koning Otto.
De grondprijzen in de nieuwe hoofdstad stegen snel. In plaats van ver buiten de stad te gaan wonen, vestigden de werklieden zich zonder toestemming op de helling van de rots zelf. De eerste twee bewoners staan met naam in de overlevering: de meubelmaker G. Damigos en de bouwvakker M. Sigalas, die hun eerste twee huisjes in één nacht samen optrokken. Daarna volgden werklieden van andere Cycladische eilanden, als timmerman of als steen- en marmerbewerker. Omdat zij de bouwwijze van hun eilanden gewend waren, lijken de huizen op Cycladische huizen.
Waarom er nog 45 huizen over zijn
Het buurtje is sinds zijn hoogtepunt flink gekrompen, en niet door verval. Na de vlucht uit Klein-Azië in 1922 kwamen er vluchtelingen bij, oostelijk van de bestaande huizen, in een nederzetting van keten; tot dan kwamen de bewoners uitsluitend van de Cycladen. In 1950 ging een deel van de huizen tegen de vlakte voor archeologisch onderzoek. Vanaf 1970 begon de staat de huizen op te kopen, en in de jaren tachtig onteigende het ministerie van Cultuur ongeveer een derde van het geheel om de Peripatos vrij te leggen, de antieke wandelweg rond de Akropolisrots.
Wat er nu staat, is daarvan de rest: 45 gebouwen, inmiddels als monument beschermd, met woningen van 8 tot 36 m². In Athene is vooral de oudheid bewaard; hier gaat het om negentiende-eeuwse zelfbouw. Wie geschiedenis in vitrines wil zien, kan terecht bij de musea in Athene.
Hoe het buurtje eruitziet
Er is in Anafiotika geen hoofdstraat en geen plein. De paden zijn smal en eindigen vaak op een trap of op een terras, en de straten hebben geen naam: adressen heten Anafiotika 1, Anafiotika 2 en zo verder. De huizen zijn wit gekalkt met kleine ramen, met bougainville langs de muren. Twee kerkjes uit de zeventiende eeuw zijn hersteld en staan er nog: Agios Symeon en Agios Georgios tou Vrachou, Sint-Joris van de Rots. Ze zijn ouder dan het buurtje eromheen: ze stonden er al toen de bouwers van Anafi aankwamen.
Anafiotika bezoeken
Je komt er alleen lopend. Auto's en bussen komen er niet en bagage trekken is onhandig op trappen. De klim vanuit Plaka of de afdaling vanaf de Akropolisingang kost in juli en augustus meer moeite dan in het voorjaar; de cijfers over de Atheense zomerhitte staan bij weer en klimaat in Athene. Reken op een halfuur rondlopen.
Houd er rekening mee dat de huisdeuren en terrassen van bewoners zijn, niet van bezoekers. Het gaat om enkele tientallen mensen in een paar straatjes die tot de drukst belopen van de stad horen. Wie het eiland achter de naam wil zien, moet naar Anafi zelf. Dat heeft geen vliegveld, dus je gaat per boot uit Athene of via Santorini. Hoe zulke bootverbindingen werken, staat bij eilandhoppen in Griekenland.
Veelgestelde vragen
Waar ligt Anafiotika precies in Athene?
Anafiotika zit in het bovenste deel van Plaka, op de noordoostelijke helling van de Akropolisrots, met de voet van de rots er direct boven. Het hoort bestuurlijk bij Plaka en vormt daar het hoogste stukje, Ano Plaka. Je komt er alleen via de steegjes en trappen van Plaka of vanaf het pad langs de rots; er loopt geen weg naartoe en er is geen aparte ingang of kaartverkoop.
Waarom staan er Cycladische huisjes midden in Athene?
Omdat de bouwers Cycladen-bewoners waren. De werklieden van Anafi kwamen voor de bouwwerkzaamheden in de nieuwe hoofdstad en bouwden hun eigen onderkomens zoals ze dat thuis gewend waren: kleine, wit gekalkte huizen die zich naar het terrein voegen. Het is dus geen later aangelegd decor en geen nagebouwd dorp, maar het gevolg van wie er in de negentiende eeuw kwam werken en met welk vakmanschap.
Bronnen
- Wikipedia: Anafiotika (Engels) · De ligging aan de noordoostzijde van de Akropolisheuvel binnen Plaka, de komst van werklieden van Anafi voor het paleis van koning Otto, de namen G. Damigos en M. Sigalas, de latere komst van werklieden van andere Cycladische eilanden, de vluchtelingen uit Klein-Azië in 1922, de sloop van 1950 voor archeologisch onderzoek, de opkoop door de staat vanaf 1970, de 45 resterende huizen, de naamloze straten met nummering en de witte muren met bougainville · geraadpleegd 4 oktober 2026
- Wikipedia: Αναφιώτικα (Grieks) · Het ontstaan in het midden van de negentiende eeuw, de gestegen grondprijzen als reden om zich zonder toestemming op de rots te vestigen, de twee eerste huisjes in één nacht, de twee zeventiende-eeuwse kerken Agios Symeon en Agios Georgios tou Vrachou, de onteigening van ongeveer een derde door het ministerie van Cultuur in de jaren tachtig voor de Peripatos, de 45 beschermde gebouwen van 8 tot 36 m² en de 65 bewoners met vier kinderen in 2015 · geraadpleegd 4 oktober 2026
- Wikipedia: Anafi · De ligging van Anafi oostelijk van Santorini in de Cycladen, de oppervlakte van ruim 40 km², de 293 inwoners in 2021, de bereikbaarheid uitsluitend per boot uit Athene of Santorini en de migratie van eilandbewoners naar Athene om aan de hoofdstad te bouwen · geraadpleegd 4 oktober 2026