Op deze pagina
De geschiedenis van Sitia: herbouwd vanaf 1870
Sitia ligt in het verre oosten van Kreta, aan de noordkust van de regio Lasithi, voorbij de provinciehoofdstad Agios Nikolaos. Met 11.166 inwoners in de stad en 20.438 in de gemeente is het het bestuurlijke en economische middelpunt van dit deel van het eiland. In Engelstalige reisinformatie staat de plaats als Sitia Crete, in Nederlandse soms als Sitia Griekenland; het gaat om dezelfde stad.
Anders dan Chania en Rethymnon heeft Sitia geen doorlopende oude stad met Venetiaanse stegen. Dat komt doordat het Venetiaanse Sitia drie keer werd verwoest: door een aardbeving in 1508, door de Ottomaanse vlootvoerder Hayreddin Barbarossa in 1538 en in 1651 door de Venetiërs zelf, die de plaats opgaven in plaats van haar te verdedigen. Pas vanaf 1870 werd er onder de Ottomaanse gouverneur Hüseyin Avni Pasja opnieuw gebouwd. In 1881 woonden er 570 mensen, in 1928 zo'n 2.100.
Die geschiedenis zie je terug in het straatbeeld: brede, rechte straten die tegen de heuvel oplopen, negentiende- en twintigste-eeuwse huizenblokken en een kade die het hele centrum vormt. Boven de stad staat nog het Venetiaanse fort Kazarma. Oudere resten liggen net buiten de bebouwing, bij de opgraving van Petras, waar bewoning vanaf het einde van het neolithicum rond 3000 v.Chr. is aangetroffen en later een Minoisch paleis stond.
Eigen vliegveld, veerhaven en het begin van route E75
Sitia is een van de weinige Kretenzische plaatsen met een eigen openbaar vliegveld, geopend op 9 juni 1984, voor binnenlandse en chartervluchten. Het aanbod is klein en wisselt per seizoen, dus de meeste bezoekers vliegen op Heraklion en rijden het laatste stuk over de weg: ruim 60 km voorbij Agios Nikolaos, circa 130 km in totaal. Dat is ongeveer twee uur rijden over een weg die achter Agios Nikolaos smaller en bochtiger wordt.
De haven verbindt oostelijk Kreta per veerboot met andere Griekse eilanden en met Piraeus, de haven van Athene. Je kunt Sitia daarom als begin- of eindpunt van een eilandroute gebruiken. Hoe die route loopt, laat de kaart van Griekenland zien. De Europese route E75, die doorloopt tot Vardø in Noord-Noorwegen, begint hier.
De vluchten op Sitia en de veerverbindingen uit de haven wisselen per seizoen en per jaar. We noemen daarom geen vaste dienstregeling; kijk kort voor je reis bij de luchtvaartmaatschappij en de rederij zelf. De gegevens hierboven zijn nagekeken op 4 oktober 2026.
Waarom het landschap rond Sitia een UNESCO-geopark is
De gemeente is sinds 2015 erkend als Sitia UNESCO Global Geopark, een gebied van 713,5 km² dat vrijwel het hele oostelijke puntje van Kreta beslaat. De erkenning gaat over de ondergrond: kalksteen met meer dan 170 grotten en een reeks kloven, zeefossielen in de Miocene lagen van de kloof van Agioi Pantes, en vondsten van ijstijdzoogdieren, waaronder drie exemplaren van de olifantachtige Deinotherium giganteum.
Wat je rond Sitia wilt bezoeken, ligt verspreid over dat gebied, en je hebt er een auto voor nodig: het palmenstrand van Vai, het klooster Toplou uit het midden van de vijftiende eeuw, de kloof van Richtis met zijn waterval, en in het uiterste oosten het Minoische paleis van Zakros met de Dodenkloof. Ook de bronstijdvindplaatsen bij Palekastro en Petsofas horen bij het geopark. De stad zelf is vooral de plek waar je overnacht en je inkopen doet.
Voor wie past Sitia?
Sitia past bij reizigers die een plaats willen waar ook buiten het seizoen gewoon wordt gewoond en gewerkt, en die bereid zijn te rijden voor wat ze gaan zien. Het centrum heeft een lange kade met tavernes, een stadsstrand ten oosten van de haven, winkels voor dagelijkse boodschappen en een archeologisch museum. Wat het niet heeft, is een strook met grote hotels, waterparken en nachtleven; wie dat zoekt, zit beter in Chersonissos of Malia, dichter bij de luchthaven van Heraklion.
Het klimaat is mediterraan met hete zomers: gemiddeld 18,8 °C over het jaar en ongeveer 469 mm neerslag, die vooral in de winter valt. April tot juni en september tot oktober zijn daardoor aangename maanden voor de kloven en de opgravingen; juli en augustus zijn vooral maanden voor het strand. Wat dat per maand betekent, staat bij het weer en klimaat op Kreta.
Het oosten van Kreta heeft eigen culturele tradities. De dichter Vitsentzos Kornaros, die het versepos Erotokritos schreef, kwam uit deze streek, en de voordracht daarvan is nog te horen op dorpsfeesten, net als de Sitiaanse zangdans. Olijfolie uit het gebied is een van de belangrijkste producten van de lokale economie.
Veelgestelde vragen
Is Sitia geschikt voor een strandvakantie op Kreta?
Voor een vakantie waarin het strand het hoofddoel is, is Sitia een omweg. De stad heeft wel een stadsstrand naast de haven, maar het aanbod aan hotels, voorzieningen en vermaak is dat van een provinciestad van elfduizend inwoners, niet van een badplaats. Reken ook op ongeveer twee uur rijden vanaf de luchthaven van Heraklion. Sitia werkt beter als je het landschap, de opgravingen en de kloven van oostelijk Kreta wilt zien en een echte stad als basis zoekt.
Waar komt de naam Sitia vandaan?
De antieke stad op deze plek heette Itia of Etea. De moderne naam is daaruit ontstaan door hersegmentering: het Griekse voorzetsel se, dat 'in' of 'bij' betekent, groeide in het dagelijks gebruik aan de oude naam vast, zodat 'bij Itia' verschoof naar Sitia. Zulke verschuivingen komen in Griekse plaatsnamen vaker voor. De naam zegt dus niets over de negentiende-eeuwse stad die je nu ziet, maar bewaart wel de oudere nederzetting die eronder ligt.
Bronnen
- Sitia, Engelstalige Wikipedia · Inwonersaantallen uit de volkstelling 2021, de verwoestingen van 1508, 1538 en 1651, de herbouw vanaf 1870, de opgraving Petras, het vliegveld, de haven, route E75 en de klimaatgemiddelden · geraadpleegd 4 oktober 2026
- Sitia UNESCO Global Geopark, UNESCO · De erkenning in 2015, de oppervlakte van 713,5 km², de grotten en fossielen, de vindplaatsen Zakros, Palekastro en Petsofas en de culturele tradities · geraadpleegd 4 oktober 2026