Analipsis

Het dorp tussen de Aposelemis en de hotels van Anissaras

Analipsis ligt aan de noordkust van Kreta, in de gemeente Chersonissos. Het dorp bestaat in de kern uit één straat van ruim een kilometer, die van de oude nationale weg van Heraklion naar Agios Nikolaos omlaag loopt en beneden op de strandweg uitkomt. Westelijk bereikt de rivier Aposelemis de zee, oostelijk begint de hotelstrook van Anissaras.

Over de weg is het 22 km naar het centrum van Heraklion en ruim 16 km naar de luchthaven. Die luchthaven ligt aan de oostkant van de stad, dus aan de kant van Analipsi. De badplaats Chersonissos ligt 6,5 km oostelijk, Kato Gouves 4,5 km westelijk.

De naam Analipsis en de groei van het dorp

Analipsis heet pas sinds 1972 zo. In Ottomaanse tijd woonden hier Turkse families in stenen huizen die Svourou Metochi heetten, naar μετόχι (metochi), een buitenhoeve. Toen zij vertrokken, namen veehouders van het Lasithi-plateau de huizen over, die een warmere overwinteringsplek voor hun vee zochten. Met hen kwam een kerkje, met het woord Analipsis boven de deur in steen gehouwen.

Ανάληψη is het Griekse woord voor de Hemelvaart, veertig dagen na Pasen en altijd op een donderdag. Op 4 september 1972 werd de plaats bij staatsblad naar dat kerkje omgedoopt; in 1925 stond zij nog als Metochi Sgourou te boek. Omdat het om een kerkelijk feest gaat, komt de naam in heel Griekenland voor: OpenStreetMap kent meer dan tien plaatsen die Analipsi heten.

Het dorp is in een eeuw flink gegroeid. In 1920 woonden er 68 mensen, in 1991 telde de vaste bevolking 533 inwoners, in 2011 waren dat 1.343 en in 2021 1.107. Het toerisme begon hier later dan oostwaarts bij Stalis en Malia: tussen de huizen liggen nog tuinen en olijfbomen, terwijl die kust eerder dichtgebouwd raakte.

Zand oostelijk van het kerkje, rotsen westelijk

Waar de dorpsstraat op de zee uitkomt, staat een heel klein kerkje vlak bij de branding; veel bezoekers stoppen daar voor een foto. Oostelijk daarvan ligt het hoofdstrand, dat in zoekopdrachten Analipsi beach heet: breed zand met parasols en ligbedden. Westelijk is de kust rotsig, met tamarisken erlangs. Daar zwemt bijna niemand en staan vooral hengelaars. Nog verder westelijk ligt een kleine zandinham die beschut is wanneer het waait.

Aan het westelijke eind van de strandweg bereikt de Aposelemis de zee. Cretan Beaches rekent die monding tot de belangrijkste wetlands van Noord-Kreta: op de plas erachter komen trekvogels af, en het strand is er minder ingericht dan de buurstranden. Stroomopwaarts houdt het stuwmeer van de Aposelemis het water vast, dat sinds 2012 drinkwater levert aan Heraklion en Agios Nikolaos. Een vergelijkbaar vogelgebied achter het strand vind je bij het zoutmeer van Tigaki op Kos, dat wel een stuk groter is. Oostwaarts liggen de stranden van Anissaras: zandig aan de rand, maar met een stenige bodem, waar snorkelaars meer aan hebben dan baders.

Het centrum van Analipsis en de boulevard aan het strand

Analipsis heeft geen haven en geen oude dorpskern. Wat als centrum geldt, is volgens de gemeente een open plek aan de hoofdstraat, met een sterpatroon in de bestrating en een grote palm. Aan die straat staan de supermarkten, de autoverhuurders, de winkels en de bureaus voor excursies.

Wat Nederlandse reizigers de boulevard van Analipsis noemen, is de strandweg onderaan: geplaveid, ongeveer 2 km lang en met tavernes aan de zeezijde. De hoofdstraat en de strandweg staan haaks op elkaar, en dat is van belang bij de keuze van je logies. Boven aan de straat zit je bij de bushalte en de winkels, op een kilometer van het water. Beneden zit je aan het strand en moet je voor boodschappen omhoog. In Pefkochori op Chalkidiki ligt het centrum direct achter de strandboulevard; hier liggen de twee een kilometer van elkaar.

Welke Analipsi op Kreta bedoel je?

Op Kreta liggen twee dorpen die Analipsi heten. Dit is het dorp aan de noordkust bij Chersonissos, in de regio Heraklion. Het andere ligt aan de zuidkust in de gemeente Sitia, aan de weg van Ierapetra naar Sitia langs de Libische Zee, naast het vakantiedorp Makrygialos en ongeveer 60 km van Agios Nikolaos; daar woonden in 2011 584 mensen vast. Kijk bij een boeking dus naar de regio die erbij staat, Heraklion of Lasithi.

Analipsis, Anissaras en Chersonissos naast elkaar

Binnen deze kuststrook kies je vooral tussen een dorp en een hotelstrook. Anissaras heeft geen dorpskern, alleen verspreide hotels met veel all-inclusive, en de bushalte ligt daar volgens Cretan Beaches ongeveer 2 km van het strand. In Chersonissos staan de winkels en het nachtleven juist voor de deur. In Analipsis vind je tavernes op loopafstand en een breed zandstrand, met het uitgaansleven op een korte rit. Buiten het seizoen is het dorp ook weidegrond: volgens Explore Crete laten herders er in de winter nog vee grazen.

Veelgestelde vragen