Ios

Een havenbaai, een dorp op de heuvel en één groot strand

Ios hoort bij de Cycladen en ligt halverwege Naxos en Santorini, op de drukbevaren veerlijn tussen die twee. Een vliegveld heeft het eiland niet, dus je komt er altijd per boot aan. Hoe lang de overtocht duurt, verschilt sterk per schip en per seizoen; dat controleer je bij de rederij zelf.

Het eiland is 109 km² groot, ongeveer 18 km lang en 10 km breed, met 86 km kustlijn waarvan ruim 30 km uit zandstrand bestaat. Ios heeft drie kernen die dicht bij elkaar liggen: de veerboot komt aan in de baai van Ormos, het hoofddorp Chora ligt op de heuvel daarboven, en strand Mylopotas ligt aan de andere kant van diezelfde heuvel. Het nachtleven zit vrijwel volledig in de stegen van Chora. Een kamer in Ormos of in het zuiden van het eiland is 's nachts daarom een stuk rustiger dan een kamer in het dorp.

Hoe het eiland vanaf de jaren zeventig jonge reizigers trok

Ios kwam in de jaren zeventig op als bestemming voor jonge Europese reizigers, en die reputatie houdt het sindsdien vast. Mylopotas was in die begintijd een strand voor rugzakreizigers; nu staan er hotels en strandfaciliteiten. In het hoogseizoen is Ios een eiland met uitgaanszaken en bijbehorende prijzen.

De buureilanden trekken ander publiek. Het uitgaansleven van Mykonos richt zich op een ouder en duurder publiek; Amorgos ligt vlakbij en is juist stil, en Milos trekt bezoekers op zijn kusten en gesteente. Reis je in mei, juni of september, dan is Ios ook een wandel- en strandeiland met een dorp erboven. Zoek je in augustus rust, kijk dan naar een van de andere Griekse eilanden.

Skarkos: een bronstijdstad op de heuvel boven de haven

Boven de haven ligt de heuvel Skarkos, met een nederzetting uit het midden van het derde millennium v.Chr., de vroege bronstijd van de zogeheten Keros-Syros-cultuur. De plek beslaat ongeveer 1,1 hectare en geldt als het grootste bekende voorbeeld van die cultuur, met naar schatting 200 tot 300 inwoners. Skarkos is bijzonder goed bewaard gebleven: er staan muren van drie tot vier meter hoog, en gebouwen met een begane grond en een verdieping erboven.

Bij de opgraving zijn marmeren beeldjes, obsidiaan, aardewerk, werktuigen, grote voorraadvaten en kleizegels gevonden; die zegels wijzen op beheerde landbouwopbrengst. Na conserveringswerk tussen 2002 en 2007 werd de plek toegankelijk voor publiek; in 2008 kreeg het project de EU-prijs voor cultureel erfgoed, met als motivering de kwaliteit van het behoud en het terughoudende karakter van de ingrepen.

Het graf van Homerus bij Plakotos

In het noorden van het eiland, bij Plakotos, staat een plek aangeduid als het graf van Homerus. Die toeschrijving berust op traditie en niet op vondsten: van Homerus is niet met zekerheid vast te stellen of hij als één persoon bestond, laat staan waar hij begraven ligt. Wel staat vast dat Ios die claim in de oudheid al had en er nog altijd aan vasthoudt, net zoals Ithaka vasthoudt aan zijn band met de Odyssee.

Ook de eilandnaam heeft zo'n overlevering. Plutarchus verbond Ios met het oud-Griekse woord voor viooltjes, die volgens hem overvloedig op het eiland groeiden. Dat is een antieke verklaring en geen taalkundig bewijs; we noemen hem omdat je hem overal tegenkomt.

Veelgestelde vragen