De zeven bronnen op Rhodos

Waarom de Italianen hier een stuwmeertje aanlegden

De zeven bronnen liggen niet aan de kust maar in het binnenland van Rhodos, in een smal ravijn met platanen en pijnbomen in de heuvels bij Archangelos. De plek zoals je hem nu aantreft is aangelegd, en wel voor de landbouw.

Het Italiaanse bestuur van de Dodekanesos bouwde beneden aan de kust een nieuw boerendorp, het latere Kolymbia, en op die vlakte groeit zonder aangevoerd water weinig. Het water moest dus van hogerop komen: de bronnen afvangen, het water opstuwen en het via een kanaal naar de akkers brengen. Volgens de Griekse Wikipedia legden de Italianen het stuwwerk aan om Kolymbia van water te voorzien; langs de zuidkant van de eucalyptuslaan beneden liggen nog resten van dat kanaal. Uit dezelfde jaren stammen de thermen van Kalithea aan de kust, maar daar bouwden de Italianen voor de sier en hier voor het waterbeheer.

Zeven bronnen, een tunnel van 150 meter en een meertje

De naam is letterlijk te nemen: uit een berghelling komen zeven bronnen, die samen een zijtak van de Loutanis voeden. Het water verdwijnt daarna in een tunnel tussen de beek en het meertje. Die tunnel werd vanaf 1920 uitgegraven en elf jaar later voltooid, is 150 meter lang en loopt dertien meter onder het oppervlak, aldus de Griekse Wikipedia. Aan het eind staat een stuwdam; waar het water daarover heen loopt, valt het als kleine waterval naar beneden.

Het meertje erachter is ongeveer tweehonderd meter lang en tussen de één en acht meter diep. Door het ravijn liggen bruggetjes, zodat je van de ene oever naar de andere kunt. Of de tunnel begaanbaar is, staat niet in onze bronnen; controleer dat ter plaatse.

Het gkizani, een visje dat alleen op Rhodos leeft

In dit water leeft het gkizani (Squalius ghigii), een karperachtig zoetwatervisje dat alleen op Rhodos voorkomt en nergens anders ter wereld. Vrouwtjes worden volgens FishBase tot negen centimeter lang, mannetjes blijven kleiner, en het dier leeft maar een paar jaar. Het houdt zich op in langzaam stromende stukken beek, tussen boomwortels, in holtes in de oever en in waterplanten; een beschaduwd ravijn als dit biedt precies zulke plekken.

FishBase noemt als bedreiging het onttrekken van water in het droge seizoen en het verdwijnen van leefgebied. Een eiland dat in augustus water nodig heeft voor landbouw, hotels en inwoners haalt dat uit dezelfde beken waarin dit visje de zomer moet doorkomen. Hoeveel water hier in de zomer staat, hangt dus ook af van wat er stroomopwaarts wordt afgetapt. De Griekse Wikipedia noemt het gkizani bij deze plek.

Een bezoek aan de zeven bronnen plannen

De meeste bezoekers komen hier om de hitte aan de kust te ontlopen. Het ravijn ligt in de schaduw van hoge platanen en er stroomt water, wat in juli en augustus merkbaar verschil maakt met de stranden; wat je in die maanden aan temperatuur mag verwachten, staat bij het weer en klimaat op Rhodos. De plek ligt landinwaarts van de badplaatsen aan de oostkust en is met een huurauto of taxi het eenvoudigst te bereiken; een vaste buslijn naar het ravijn zelf is er niet.

Reken op een halve ochtend, niet op een dagprogramma. Combineer het daarom met iets in de buurt: het acropolisdorp Lindos verderop langs dezelfde kustweg, de middeleeuwse binnenstad van Rhodos-stad in de andere richting, of een van de baaien uit onze selectie van de mooiste stranden van Griekenland. Neem stevige schoenen mee in plaats van slippers: de paden zijn vochtig en de stenen in het water zijn glad.

Veelgestelde vragen