Vlindervallei (Petaloudes)

Een beekdal met amberbomen en nachtvlinders

De Vlindervallei ligt in het noordwestelijke binnenland van Rhodos, bij het dorp Theologos, op ongeveer 26 km van Rhodos-stad en zo'n 10 km van de luchthaven. Door het dal stroomt de beek Pelekanos, en langs dat water staat amberboom (Liquidambar orientalis). De beheerder noemt dit het enige natuurlijke bos van die boomsoort in Europa. De dieren komen hier af op de harsachtige geur van die bomen.

Wat er rust, zijn geen vlinders maar nachtvlinders: de Spaanse vlag (Euplagia quadripunctaria), op Rhodos de eigen ondersoort rhodosensis. Met gesloten vleugels zijn de dieren donkerbruin met gelige strepen en vallen ze bijna weg tegen bast en rots; schrikken ze op, dan zie je de rode achtervleugels met zwarte stippen. Het is de enige vlindersoort die in bijlage II van de Europese Habitatrichtlijn als prioritaire soort staat, en het dal valt onder Natura 2000. Het is beheerd terrein met een kassa en vaste paden, geen vrij toegankelijk bos.

Wanneer zijn de vlinders er?

De dieren verzamelen zich vanaf ongeveer half juni in het dal en zijn eind september vertrokken naar de voortplantingsplekken. In mei of oktober zie je dus een schaduwrijk beekdal met houten bruggetjes, trapjes en kleine watervallen, en nauwelijks een vlinder. Daar komt het ook door dat de reviews van de Vlindervallei zo uiteenlopen: twee bezoekers kunnen dezelfde plek in twee verschillende maanden hebben gezien. Kijk bij een beoordeling dus eerst naar de maand van het bezoek.

Juli en augustus zijn de weken met de meeste dieren. Het dal ligt in de schaduw boven stromend water en is koeler dan het strand, wat een bezoek vanuit Faliraki of de westkust ook verkoeling geeft; in weer en klimaat op Rhodos staat hoe hoog de middagtemperaturen oplopen. Ga vroeg op de dag: dan is het rustiger op het pad, en dat is hier ook beter voor de dieren.

Waarom je hier niet mag klappen of fluiten

De volwassen Spaanse vlag eet niet meer. Hij heeft geen functionerende maag en moet het tot de voortplanting in september doen met reserves uit het rupsstadium. Elke keer dat hij opvliegt, kost dat vocht en energie. En opvliegen doet hij bij hard geluid: klappen, fluiten en roepen lijken op de echolocatie van vleermuizen, zijn natuurlijke vijand. Bezoekers die klappen om een wolk vlinders te zien, kosten de dieren dus reserves die ze niet kunnen aanvullen.

Sinds de jaren tachtig loopt de populatie terug, door een combinatie van hogere temperaturen, ziekte, predatie en menselijke verstoring. De beheerder vraagt bezoekers stil te zijn en niet aan takken te schudden. Die regels horen bij het beheer van het gebied. Reken er ook niet op dat je een fladderende zwerm ziet: je ziet rustende dieren op stammen en rotsen.

Met de bus of de auto naar de Vlindervallei

KTEL Rodou, de streekvervoerder van het eiland, noemt Petaloudes bij de bestemmingen op zijn westelijke lijnennet, met vertrek vanaf het busstation in Rhodos-stad via Kremasti en Paradisi. Het aantal ritten hangt af van het seizoen en niet elke bus in die richting rijdt het dal in, dus controleer het rooster bij het busstation. Met de auto rijd je de westkustweg langs Ixia en Trianda en slaat je bij Kremasti of Paradisi het binnenland in.

Het terrein is open van 8:00 tot 19:00 volgens de beheerder, en er is entree. Een tarief publiceert de beheerder niet: zijn ticketpagina stond in oktober 2026 nog met voorbeeldtekst gevuld. Ga er dus van uit dat je bij de kassa afrekent; vooraf boeken kan niet. Onderaan het terrein zit een natuurhistorisch museum met opgezette insecten, en het pad klimt langs de beek naar het klooster Panagia Kalopetra bovenaan.

Veelgestelde vragen