Platanias

Het oude dorp op de heuvel boven de hotelstrook

Platanias ligt op de noordwestkust van Kreta, ongeveer 11 km westelijk van de havenstad Chania. Wie hier een hotel boekt, komt bijna altijd in het deel aan zee terecht, Kato of Neos Platanias. Het oorspronkelijke dorp staat erboven op een heuvel en heet Ano of Pano Platanias. Dat dorp telde 953 inwoners bij de telling van 2021, tegen 616 in 1913.

De naam verwijst naar de bomen die er stonden: πλατανιάς, platanias, is Grieks voor een plek met platanen. In Venetiaanse stukken komt de plaats in 1577 voor als de toren van Platanea. Bij de Pilion op het vasteland ligt ook een Platanias, en daarom noemen Griekse bronnen deze plaats Platanias Chanion.

Een schuilgang van 120 meter onder de kerk van het bovendorp

In het bovendorp staat de kerk van Agios Dimitrios, en daaronder ligt een schuilgang uit de Tweede Wereldoorlog. Tijdens de Duitse bezetting moesten dorpsbewoners die uitgraven in de zachte kalksteen: ongeveer 120 m tunnel met tien doodlopende kamers. De gang diende als opslag voor munitie en voorraden, met de kerk erboven als dekking tegen luchtaanvallen. Nu is de tunnel ingericht als herinneringsmuseum.

Ook de omgeving speelde een rol in die oorlog. Een paar kilometer verderop, bij Maleme op 16 km van Chania, veroverden Duitse parachutisten in mei 1941 het vliegveld dat ze nodig hadden om versterkingen aan te voeren. Boven dat dorp ligt de Duitse oorlogsbegraafplaats.

Thodorou, het beschermde eiland voor de kust

Recht tegenover het strand ligt een onbewoond eiland: Agioi Theodoroi, in de omgang Thodorou. Het is 165 m hoog en bijna 0,7 km² groot, en aan de zuidkant is vanaf de kust een grote boogvormige grotopening te zien. Volgens de overlevering is het eiland een beer die de bewoners lastigviel en die door een heilige in steen werd veranderd.

Sinds 1930 is het eiland beschermd. In 1935 werden er drie kri-kri's uitgezet, de Kretenzische wilde geit, afkomstig uit de Samariakloof. Nu is Thodorou een speciale beschermingszone binnen Natura 2000, met 50 tot 65 broedparen van de eleonora's valk. Aan land gaan mag niet, behalve op het kerkfeest in juni.

Een lang zandstrand waar schildpadden nesten maken

Het strand aan de kustweg, in het vakantieaanbod Platanias Beach, is een lang zandstrand dat volledig is ingericht en waar vaak wat golfslag staat. Aan de oostkant, bij het haventje en richting Agia Marina, liggen kleine kunstmatige baaitjes waar het water rustiger blijft. Op dagen met veel wind kun je daar beter zwemmen.

Deze kust is ook nestgebied. Archelon beschermt op 14 km strand westelijk van Chania gemiddeld ongeveer honderd nesten van de onechte karetschildpad per jaar; in 2022 waren het 85 nesten. Daarom staan er borden met regels: strandmeubilair moet 's nachts weg, licht dat het strand bereikt gaat na elf uur uit, en 's nachts blijf je van het zand.

Het centrum is het lint langs de kustweg

Platanias heeft geen dorpsplein met kafenion als centrum. Het centrum is het lint langs de kustweg, met hotels, restaurants, bars, nachtclubs en souvenirwinkels. Dat lint begint bij Chania en loopt via Kalamaki en Agia Marina naar Platanias op 11 km en Gerani op 14 km.

Op de plek waar Platanias begint, verandert ook het bestuur. Agia Marina valt nog onder de gemeente Chania; Platanias is de eerste plaats van de gemeente Platanias. Die gemeente beslaat een veel groter gebied: 491 km², 15.299 inwoners, de bestuurszetel in Gerani en dorpen tot Omalos in de Witte Bergen. De naam wordt dus voor drie dingen gebruikt: het heuveldorp, het vakantiedeel aan zee en die hele gemeente. Kijk bij het boeken ook goed naar Kalamaki, want het Kalamaki van deze kust is een ander dorp dan het Kalamaki op Zakynthos.

Wil je het groter en harder, dan zijn Malia, Chersonissos en Faliraki op Rhodos de bekendere adressen. Voor avondleven in een oude stadskern past Rethymnon beter, en met jonge kinderen Tigaki op Kos.

Seizoen, uitgaan en vervoer vanaf Chania

Het seizoen loopt van april tot oktober. In de clubs aan de strook dansen 's zomers duizenden mensen tot zonsopkomst, met veel Scandinavische gasten onder het publiek.

Het vervoer loopt via Chania. De stadsbussen komen westwaarts niet verder dan Kalamaki en Agioi Apostoli, dus voor Platanias neem je de streekbus van KTEL Chania-Rethymnon; die tijden wisselen per seizoen. Zonder auto of excursie kom je van hieruit moeilijk weg van de strook: de beschermde lagune van Elafonisi, de Samariakloof en Balos vragen alle drie vervoer. De busgegevens zijn in oktober 2026 bij de vervoerders nagekeken.

Veelgestelde vragen