Paleochora

Een stadje met zee aan drie kanten

Paleochora staat op een landtong van ongeveer 400 bij 700 meter die vanaf de zuidwestkust van Kreta de Libische Zee in loopt. De huizen en tavernes staan op de smalle strook in het midden, en aan beide lange zijden ligt een strand. Je loopt in vijf minuten van het ene naar het andere.

Over de weg is het ongeveer 70 tot 77 kilometer vanaf Chania, afhankelijk van de route, en die kilometers gaan door de bergen in plaats van langs de kust. Reken op anderhalf tot twee uur. Wie op Heraklion landt in plaats van op Chania, zit er een flink stuk verder vandaan; de zuidwesthoek is vanaf de luchthaven van Chania het eenvoudigst te bereiken.

De landtong is geologisch jong. In de oudheid lag hier volgens de Griekse overlevering en de plaatselijke geschiedschrijving een eilandje; bij de zware aardbeving van 365 na Christus kwam de zeebodem in West-Kreta omhoog, waardoor het rotsje aan het land vast kwam te zitten. Die opheffing is langs deze kust op meer plaatsen te zien, aan havenwerken die nu droog liggen.

Een naam die in Griekenland vaker voorkomt

De naam betekent in het Grieks ongeveer "oude dorp" en komt in Griekenland vaker voor. Je ziet ook de transliteratie Palaiochora, en Engelstalige sites schrijven Paleochora Crete. Dat gaat allemaal over deze plaats. Let bij het boeken op de toevoeging Chania of Selino: er zijn andere plaatsen met dezelfde naam, onder meer op Aegina en in Messenia.

Twee stranden: zand en kiezels

De westkant heet Pachia Ammos, letterlijk grof zand, en is ongeveer een kilometer lang met echt zand en ondiep water. Dat is het strand dat je bedoelt als je zoekt op Paleochora beach. De oostkant, Chalikia, bestaat uit kiezels en loopt sneller diep af.

In de praktijk is de wind het verschil. De zuidwestkust van Kreta ligt open naar de Libische Zee, en waait het op de ene zijde van de landtong hard, dan ligt de andere zijde in de lij. Je kunt dus meestal wel ergens zwemmen: je kijkt waar het water rustig is en wandelt naar de overkant. Op zand voelt harde wind daarbij anders dan op kiezels, omdat het zand gaat stuiven. Verderop in dezelfde hoek ligt Elafonisi, een ondiepe lagune zonder bebouwing.

Het westelijke beginpunt van de zuidkustboot

Tussen Paleochora en Chora Sfakion loopt geen doorgaande kustweg. Het gebergte valt daar recht in de zee, en de dorpen ertussen zijn over land alleen via lange binnenlandse omwegen of lopend bereikbaar. De verbinding is een boot, en Paleochora is daarvan het westelijke eindpunt.

Vanaf de haven varen schepen naar Sougia, Agia Roumeli, Loutro, Chora Sfakion en het eiland Gavdos. In de dienstregeling van vervoerder Anendyk voor de periode 7 september tot 31 oktober 2026 vertrekken de verbindingen naar Sougia, Agia Roumeli, Loutro en Chora Sfakion rond 08.30 uur, en komt de boot uit Sougia rond 18.30 uur terug. Naar Gavdos vaart de boot in een aparte, kortere periode. Voor je planning betekent dat: een dagtocht hangt aan die ene afvaart per dag. En omdat de boot ook op Agia Roumeli vaart, is Paleochora een handig begin- of eindpunt voor de Samariakloof.

Controleer de tijden altijd kort voor vertrek bij de vervoerder zelf. Ze veranderen per periode en bij harde zuidenwind vaart de boot soms niet.

Kasteli Selino en de naam van de gemeente

Op de punt van de landtong staan de restanten van Kasteli Selino, de Venetiaanse burcht die volgens de bronnen rond 1280 werd gebouwd door de Venetiaanse bevelhebber Marino Gradenigo. Hij ging in 1332 verloren bij een opstand, werd in 1334 heropgebouwd, raakte in de zestiende eeuw beschadigd bij een aanval van de Ottomaanse vlootvoogd Barbarossa en werd in 1595 opgeknapt. Er valt weinig meer te zien dan muurwerk op een heuvel, maar de naam is blijven hangen: de gemeente heet Kandanos-Selino en Paleochora is er de zetel van.

Het stadje leeft niet alleen van bezoek. Achter de kust staan tomaten onder glas, er is olijfolie en er wordt gevist, en er zijn een gemeentehuis, scholen en winkels voor de omliggende dorpen. Een vakantie in Paleochora is dus een verblijf in een plaats die het hele jaar doorwerkt. Dat is anders dan in een badplaats die om het toerisme heen is gebouwd, zoals Chersonissos aan de noordkust.

Hoe is het om er te verblijven?

Paleochora trekt sinds de jaren zeventig bezoekers, eerst rugzakreizigers en nu vooral mensen die kleinschalig willen zitten met wandelen en zwemmen binnen bereik. Er zijn tavernes, kleine hotels en appartementen, en verder geen grote resorts of uitgaansgebied.

De afstand is de belangrijkste afweging. Je rijdt niet even naar Knossos of naar Rethymnon: elke uitstap naar de noordkant kost een halve dag over bergwegen. De zuidwesthoek zelf, met de kloven en de boot, begint wel op loopafstand van je bed. Een vergelijkbare kustplaats met bergen erachter is Parga in Epirus; voor meer vergelijkingen is er het overzicht van Griekse bestemmingen.

Veelgestelde vragen