Koutouloufari

Negentig meter boven de badplaats Chersonissos

Koutouloufari hoort bij de gemeente Chersonissos in het noorden van Kreta en staat op de noordflank van de Pyrgia, ongeveer 90 meter boven zee en circa 29 km oostelijk van Heraklion. Beneden aan de kust ligt Limenas Chersonisou, de haven en badplaats van Chersonissos; over de weg is dat een korte maar steile afdaling.

Aankomen doe je via de luchthaven van Heraklion, die aan de oostkant van de stad ligt en daardoor dichter bij het dorp is dan de 29 km naar het stadscentrum. De bussen van KTEL Herakleiou-Lasithiou rijden op Chersonissos en Malia, maar hun haltes liggen beneden aan de kustweg. Het laatste stuk naar het dorp gaat te voet omhoog, met een taxi of met je huurauto. Zonder auto loop je voor elk strandbezoek de helling omlaag en daarna weer omhoog.

Van Venetiaanse buitenhoeve tot beschermd dorpsgezicht

Het dorp is niet voor het toerisme gebouwd. Nederzettingen als deze ontstonden vermoedelijk in de middeleeuwen, toen bewoners de kust verlieten om uit het bereik van piratenschepen te blijven. In de Venetiaanse dorpenlijst van Francesco Barozzi uit 1577 staat de plaats als Catafari metochio, een metochi of buitenhoeve; bij Basilicata heet zij Cutrufari.

Bij de volkstelling van 1981 had het dorp 159 inwoners, in 2001 waren dat 586 inwoners en in 2021 kwam de telling uit op 356 vaste inwoners. Die cijfers gaan over wie in het dorp staat ingeschreven, niet over het aantal mensen dat er in de zomer verblijft. Het werk in de omgeving is bovendien breder dan toerisme: bij Anissaras staan serres voor vroege tomaten, en er worden anjers geteeld voor de export.

In 1978 kreeg Koutouloufari de status van traditionele nederzetting, samen met Piskopiano en het oude dorp Chersonissos. Die status werkt vooral als bouwregel, en dat is in het dorpsbeeld terug te zien: geplaveide steegjes en opgeknapte Kretenzische huizen met bogen en binnenhoven onder wijnranken, en geen hoogbouw.

Het dorp heeft geen eigen strand

Zoekopdrachten als "Koutouloufari beach" of "strand Koutouloufari" leveren in werkelijkheid de stranden van Chersonissos op, want het dorp ligt landinwaarts en negentig meter hoger. Beneden is het hoofdstrand lang, smal en zandig, goed voorzien en in het hoogseizoen druk. Westelijk van de haven liggen de baaien van Sarandaris, in de luwte van de kaap en met kalmer water dan deze open noordkust gewoonlijk geeft. Oostwaarts bij kaap Drapanos is het stiller, terwijl Star Beach aan diezelfde kant tot de drukste stranden van Kreta hoort.

Wie in het dorp logeert, heeft uitzicht en 's avonds minder geluid, maar geen strand op loopafstand. Wil je de zee onder je balkon, dan zit je beter aan de kust zelf of in het rustiger Stalis. Gaat het om uitgaan voor de deur, dan ligt Malia meer voor de hand.

Bron: Gemeente Chersonissos over de traditionele dorpen

Piskopiano en het agrarisch museum in de olijfmolen

Koutouloufari en buurdorp Piskopiano zijn aan elkaar gegroeid tot bijna één lange straat. In Piskopiano, op zo'n 3 km van de haven, staat het Agrarisch Museum Menelaos Parlamas: een dependance van het Historisch Museum van Kreta, sinds 1988 ondergebracht in een opgeknapte stenen olijfmolen uit de negentiende eeuw. Te zien zijn werktuigen en ambachten van het Kretenzische dorp, van kuiper en smid tot olijfpers, met een nieuwere vleugel over weefwerk. Het museum ligt op loopafstand van Koutouloufari.

Het centrum: één geplaveide steeg met restaurants en appartementen

Wat hier het centrum heet, is één smalle geplaveide hoofdsteeg met een paar zijstraatjes. Daar staan de restaurants, cafés en bars dicht op elkaar, met terrassen tegen de huizen aan; er is een minimarket, en bij de kern staat de kerk van Agios Vasilios uit 1840, met achter het altaar resten van een ouder gebouw. Onder vakantiegangers is Koutouloufari vooral bekend om het uit eten gaan: van de dorpen op de helling heeft het de meeste zaken. Het verschil met de kuststrook zit vooral in het geluid, want in Chersonissos ligt het nachtleven bij de clubs aan het water.

Logeren doe je in kleinere complexen met studio's en appartementen; voor een groot strandhotel is hier geen plaats. Appartementen in Koutouloufari worden vaak als dorps aangeboden, en dat zijn ze meestal ook, maar op de foto's is niet te zien hoeveel treden en hellingen erbij horen. Let bij het boeken daarom op de afstand tot de hoofdsteeg, het aantal treden binnen en buiten, en of je een auto hebt. Wie graag loopt en de avond liever aan tafel doorbrengt dan in een club, zit hier goed; met kleine kinderen, veel bagage of zonder vervoer is de kuststrook praktischer. Op Zakynthos loopt een vergelijkbare keuze tussen het rustiger Tsilivi en het uitgaansgebied Laganas.

Veelgestelde vragen