Kamares

Waar ligt Kamares?

Kamares ligt op de zuidflank van de Psiloritis, het hoogste gebergte van Kreta, in de deelgemeente Tympaki van de gemeente Faistos. De bronnen geven het dorp 580 tot 600 meter hoogte. Vanaf de luchthaven van Heraklion is het 56 km over de weg, ruim een uur rijden; het bergdorp Zaros ligt 11 km verderop en het Minoïsche paleis van Faistos 19 km naar het zuiden.

De naam komt in Griekenland vaker voor, en dat geeft verwarring. Kamara (καμάρα) betekent boog of gewelf, met als meervoud kamares, en de bekendste Kamares van het land is de veerhaven van Sifnos in de Cycladen. Dit Kamares ligt niet aan zee: er is geen haven en er vaart geen boot. Voor zee en strand op Kreta zelf kom je uit bij plaatsen aan de noordkust, zoals Chersonissos of Agios Nikolaos.

De Kamares-grot boven het dorp

Ongeveer 2,8 km noordelijk van het dorp en zo'n 900 meter hoger ligt de Kamares-grot, in het Grieks Spileo Kamaron (Σπήλαιο Καμαρών) en plaatselijk ook Mavrospilaion, de zwarte grot. Over de hoogte lopen de opgaven uiteen: OpenStreetMap geeft 1.520 meter, Duitse beschrijvingen 1.524 of 1.525 meter. De ingang is ongeveer 42 meter breed en 20 meter hoog; de eerste zaal loopt zo'n 100 meter naar binnen en daalt daarbij 40 meter.

Vanaf de Messara-vlakte en vanaf het paleisterrein van Faistos is de donkere opening met het oog te zien, en vanaf de grot kijk je omgekeerd uit over die vlakte. Er loopt geen weg naartoe, dus je komt er alleen lopend. Vanuit het dorp kost de tocht heen en terug ruim zes uur, met meer dan duizend meter klimmen, waarvan de eerste helft over de Europese wandelroute E4. Doorsteken naar de top van de Psiloritis op 2.456 meter vraagt een overnachting onderweg.

Hoe het Kamares-aardewerk aan zijn naam komt

In 1890 kreeg Iosif Chatzidakis, arts en een van de eerste Kretenzische oudheidkundigen, scherven uit de grot van een boer. Antonio Taramelli deed in 1894 het eerste onderzoek ter plaatse; de systematische opgraving volgde in 1913, door Richard MacGillivray Dawkins en Max Laistner voor de Britse School in Athene.

Het aardewerk uit de grot loopt over een lange periode, met de grootste concentratie in de vroege en midden-Minoïsche tijd, grofweg 3000 tot 1700 v.Chr. Het Kamares-aardewerk is licht op donker beschilderd: witte, rode en oranje motieven op een zwarte ondergrond. Vanaf ongeveer 1900 v.Chr. werd het op de pottenbakkersschijf gedraaid; de dunste stukken zijn zo fijn dat archeologen van eierschaalwaar spreken. De stijl is naar deze grot genoemd omdat het aardewerk hier als eerste werd gevonden; de bekendste exemplaren komen uit Knossos en Faistos en staan in het Archeologisch Museum van Heraklion. Naast potten kwamen uit de grot ook graan en knolgewassen. Archeologen houden het er daarom op dat mensen hier offers brachten en niet woonden.

Wonen en werken in Kamares

Bij de volkstelling van 2021 had Kamares 280 inwoners, tegen 331 in 2011. De bewoners leven van landbouw en veeteelt, met olijfolie en veevoer als belangrijkste opbrengst. Het dorp heeft een kleuterschool, een basisschool en twee kerken, voor de Ontslaping van de Moeder Gods en voor Agios Georgios, en is sinds 1925 bestuurlijk zelfstandig als gemeenschap. Tijdens de Duitse bezetting werd de nederzetting door de Wehrmacht verwoest omdat er verzetsmensen zaten, net als omliggende dorpen in deze bergstreek.

Voor een vakantie met strand en terrassen is Kamares geen basis: de voorzieningen zijn die van een dorp van een paar honderd mensen en de noordkust is ruim een uur rijden. Het past bij een dag in de bergen, al dan niet gecombineerd met Zaros of het paleis van Faistos, waarna je overnacht in een stad als Rethymnon of Chania.

Veelgestelde vragen