Op deze pagina
De Kalamos: een rots van 584 m met een klooster erop
Anafi ligt in de Cycladen, direct ten oosten van Santorini, en is een van de kleinste bewoonde eilanden van de groep. Aan de zuidoostkant staat de Kalamos: een vrijwel kale kalkrots die tot 584 m boven de zee uitkomt, met op de top het klooster Panagia Kalamiotissa. Reisinformatie noemt de Kalamos de tweede grootste monoliet van Europa; die ranglijst hebben wij niet kunnen nagaan.
Die rots bepaalt grotendeels wat je op Anafi doet. Het eiland heeft geen groep bezienswaardigheden bij elkaar, maar één lange klim met een kerk als eindpunt en wandelpaden eromheen. Zoek je hetzelfde soort eiland met meer dorpen en langere routes, kijk dan ook naar Amorgos. Een overzicht van alle gebieden staat bij de Griekse bestemmingen.
Antieke tempelstenen in de kerk van Zoodochos Pigi
De naam Anafi wordt doorgaans in verband gebracht met het Griekse werkwoord voor onthullen of tevoorschijn laten komen. Dat sluit aan bij de overlevering waarin Apollo het eiland midden in een storm aan de Argonauten liet zien, waarna zij er een heiligdom voor hem bouwden: Apollo Aegletes, Apollo de glanzende. Een tweede verklaring leest de naam als zonder slangen. Beide verklaringen zijn later bedacht en geen van de twee is bewezen.
Van het heiligdom zijn vooral de stenen bewaard: resten van de Apollotempel zijn opgenomen in de kerk van Zoodochos Pigi, lager op de flank van de Kalamos. Antiek bouwmateriaal in een latere kerk is in Griekenland niet uitzonderlijk, maar hier is het goed te zien: dezelfde plek en dezelfde stenen, eerst voor Apollo en later voor een christelijke kerk. Vanaf de kerk gaat het pad verder omhoog naar Panagia Kalamiotissa.
Verbanningsoord in de Romeinse tijd en opnieuw vanaf de jaren twintig
Anafi diende in de Romeinse tijd als plaats van verbanning, en vanaf de jaren twintig van de twintigste eeuw opnieuw: de Griekse staat zette er politieke gevangenen vast. Daardoor had het eiland in Griekenland zelf lang een andere klank dan bij buitenlandse bezoekers. Mykonos staat al generaties bekend als vakantiebestemming; Anafi was binnen Griekenland vooral bekend als plek waar mensen naartoe werden gestuurd.
Dat heeft ook praktische gevolgen gehad. Een eiland dat ver van de routes lag en waar niemand vrijwillig naartoe ging, kreeg geen grote haven, geen rij hotels en geen vliegveld. Juist die rust is nu voor veel bezoekers de reden om te komen. Wil je vergelijkbare rust met meer voorzieningen, dan is Sifnos een optie; daar zijn de keuken en het aardewerk een eigen reden voor een bezoek.
Chora boven, de haven beneden, stranden zonder voorzieningen
Het eiland heeft twee kernen. De haven Agios Nikolaos ligt aan het water en de Chora ligt daarboven op ongeveer 200 m hoogte tegen de helling. In de Chora zitten de meeste tavernes, bars en voorzieningen, en vanaf daar is het grootste deel van het eiland te voet te doen. De bekendste stranden liggen dicht bij de haven: Klisidi, ook geschreven als Kleisidi, en verderop Roukounas. Ze zijn onbebouwd en hebben geen voorzieningen, dus schaduw, water en eten neem je zelf mee.
Komen gaat per veerboot. Vanuit Piraeus varen boten naar Anafi, en er zijn verbindingen met Santorini, Milos, Kreta en Rhodos. Een vliegveld was in 2021 in aanbouw, maar wij hebben niet kunnen vaststellen dat er nu lijnvluchten landen; plan dus met de boot. Controleer de dienstregeling bij de rederij, want kleine eilanden hebben buiten het zomerseizoen veel minder afvaarten. Voor een eerste reis door de Cycladen zijn Paros of Naxos handiger, met meer boten en meer keuze.
Veelgestelde vragen
Hoe kom je op Anafi als er geen vliegveld in gebruik is?
Uitsluitend per veerboot. De belangrijkste vertrekhaven is Piraeus bij Athene; verder is Anafi verbonden met Santorini, Milos, Kreta en Rhodos, zodat je het eiland aan een van die bestemmingen kunt vastmaken in je route. Vliegen doe je naar Santorini, het dichtstbijzijnde vliegveld, en daarna steek je per boot over. Een eigen vliegveld was in 2021 in aanbouw; ga er niet van uit dat je er kunt landen. Controleer de afvaarten kort voor vertrek bij de rederij, want in de winter varen er veel minder boten dan in juli en augustus.
Wat staat er boven op de Kalamos en kun je er omhoog?
Op de top van de rots, 584 m boven zee, staat het klooster Panagia Kalamiotissa. Lager op de flank ligt de kerk van Zoodochos Pigi, waarin resten van de antieke tempel voor Apollo Aegletes zijn verwerkt; de twee liggen op dezelfde route omhoog. De klim is de bekendste wandeling van het eiland. Onze bronnen geven geen gecontroleerde looptijd of hoogtegegevens voor de route, dus vraag dat op het eiland na. Het pad is kaal en biedt geen schaduw: neem water mee en vermijd het heetste deel van de dag.
Bronnen
- Anafi, Wikipedia (Engels) · Oppervlakte, inwonertal 2021, hoogte van de Kalamos, de kernen Chora en Agios Nikolaos, het klooster Panagia Kalamiotissa, de tempelresten in Zoodochos Pigi, de naamsverklaringen en de Argonautenoverlevering, de verbanningsgeschiedenis, de veerbootverbindingen, het vliegveld in aanbouw en het aantal plantensoorten · geraadpleegd 4 oktober 2026
- Anafi, Greeka · De hoogteligging van de Chora op ongeveer 200 m, de concentratie van tavernes en voorzieningen daar, de stranden Klisidi en Agios Nikolaos zonder voorzieningen, de loopafstanden en de aanduiding van de Kalamos als monoliet · geraadpleegd 4 oktober 2026