Asklepieion

Drie terrassen tegen de helling

Het Asklepieion (ook gespeld als Asklepion, Grieks Ασκληπιείον) is het antieke genezingsheiligdom van het eiland Kos, ongeveer 3,4 kilometer zuidwestelijk van de havenstad Kos-stad. Een asklepieion is geen gebouw maar een type plek: een heiligdom voor Asklepios, de god van de geneeskunst, waar eredienst, genezing en onderwijs bij elkaar hoorden.

Het heiligdom ligt niet op één vlak, maar op drie terrassen boven elkaar, verbonden door brede trappen. Je komt binnen op het laagste niveau bij het water, loopt over het middenterras met het altaar en de tempels, en eindigt bovenaan bij de grootste tempel. Die indeling hoorde bij het gebruik: wie om genezing kwam, werd in vaste stappen naar boven geleid.

Bron: Gemeente Kos over het Asklepieion

Gebouwd na de dood van Hippokrates, niet door hem

Je leest vaak dat Hippokrates hier zijn medische school stichtte. Dat kan niet kloppen. Hippokrates stierf omstreeks 370 voor Christus, en de aanleg van het heiligdom begint pas daarna, aan het eind van de vierde eeuw voor Christus. Sommige bronnen noemen 357 voor Christus als stichtingsjaar, andere houden het op de late vierde eeuw, maar geen van die data valt binnen zijn leven.

Het verband is er wel, alleen indirect. De artsen die hier later werkten en onderwezen, bouwden voort op de werkwijze die aan Hippokrates wordt toegeschreven: ziekte verklaren uit het lichaam en de omgeving in plaats van uit een godsbesluit. De beroemde plataan van Hippokrates staat trouwens niet hier maar in Kos-stad, bij de burcht aan de haven.

Waarom er bijna niets meer overeind staat

Er staat nog maar weinig overeind. Van de meeste gebouwen rest een plattegrond van funderingen, met hier en daar een opgerichte zuilenrij. Daar zijn twee oorzaken voor. De eerste is aardbevingen: het gebied is seismisch actief en het heiligdom raakte in de late oudheid zwaar beschadigd. De tweede is hergebruik: het marmer van een ingestort complex op een helling dicht bij de stad was bruikbaar bouwmateriaal.

Dat hergebruik is in de stad zelf te zien. In de muren van de ridderburcht aan de haven zitten antieke zuiltrommels en blokken met inschriften ingemetseld; zulk hergebruikt materiaal heet spolia. Delen ervan worden aan het Asklepieion toegeschreven, al is dat per blok moeilijk hard te maken.

Afstand, openingstijden en kaartjes

De 3,4 kilometer vanaf de stad gaat omhoog. Met auto, scooter of taxi is het een rit van tien minuten, met een parkeerterrein bij de ingang. Op de fiets is het een klim, want de rest van Kos is vlak; de vlakke routes langs de kust liggen bij Lambi en het kiezelstrand van Psalidi. Ga vroeg of laat op de dag, want op de terrassen staat nauwelijks schaduw.

In oktober 2026 gold volgens de gemeente Kos een zomerregeling van 08.00 tot 20.00 uur, met de laatste toegang twintig minuten voor sluiting, en een kortere winterregeling met één sluitingsdag per week. Een volledig toegangsbewijs kostte 15 euro, met een gereduceerd tarief vanaf 65 jaar en vrije toegang voor jongeren tot 25 jaar uit de EU. Er is ook een combinatiekaartje voor het archeologisch museum en de Casa Romana in de stad. Tijden en tarieven verschuiven per seizoen, dus controleer ze voor vertrek bij de beheerder.

Wat de opgravers hier vonden

Het heiligdom was lang begraven. Vanaf 1902 groef de Duitse archeoloog Rudolf Herzog het terrein uit; na de Italiaanse bezetting van de Dodekanesos namen Italiaanse archeologen het werk over, met campagnes in de jaren dertig. Naast bouwresten kwamen beelden, inschriften en chirurgische instrumenten boven. Die instrumenten laten zien dat hier ook behandeld werd, en niet alleen geofferd en onderwezen. Een deel van de vondsten raakte in de loop van de tijd buiten het eiland. Combineer een bezoek daarom met het archeologisch museum in de stad; voor hoogte en bos in dezelfde richting rijd je door naar het bergdorp Zia. Hoe deze site zich verhoudt tot de rest van het eiland en tot andere heiligdommen, zie je in het overzicht van bestemmingen.

Veelgestelde vragen